مبانی روانی دوپینگ در ورزش

معرفی کتاب مبانی روانی دوپینگ در ورزش مصرف مواد نیروزا از دیرباز در ورزش و فعالیت های بدنی رایج بوده است. رجوع به یافته های مطالعات تاریخی بیانگر آن است که چه در بازی های المپیک باستان و چه در جنگ های قبایل در زمان های دور، همواره با بهره گیری ورزشکاران و جنگجویان از مواد نیروزا همراه بوده است. اهمیت دریافت پاداش و مزایا از سوی دولت مردان حکومت های کشورهایی چون ایران، یونان، امپراتوری رم برای رزم جویان و نخبه های ورزشی و به دنبال آن انگیزه ی افزایش توانایی جسمانی، گواهی بر این ادعا می باشد. اما با شروع بازی های المپیک و ورزش مدرن در سال 1896، و به دنبال آن توسعه و فراگیر شدن ورزش قهرمانی در ملل مختلف، مصرف مواد افزایش دهنده ی عملکرد صورتی جدی تر پیدا کرد. از زمان یاد شده تا سال 1960، هیچ گونه محدودیتی برای ورزشکاران شرکت کننده در بازی های المپیک در مصرف دارو وجود نداشت، تا اینکه اتفاقات ناگوار حاصل از مصرف مواد افزایش دهنده ی عملکرد اعم از مرگ چند تن از قهرمانان ورزشی در حین و خارج از رقابت، مقامات مسئول در کمیته بین المللی المپیک را برآن داشت تا در واکنش به موارد مذکور قوانینی مبنی بر ممنوعیت یکسری از داروها و روش های افزایش دهنده ی عملکرد را مصوب نمایند. با تأسیس آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ در سال 1999، همکاری یونسکو با دستگاه مدیریتی ورزش و به دنبال آن تأسیس سازمان های ملی و منطقه ای مبارزه با دوپینگ و نیز وضع قوانین منحصربه فرد ممنوعیت مصرف دارو در فدراسیون های ورزشی بین المللی، جنبش مبارزه با دوپینگ ادامه و توسعه یافت. از طرفی مسائل روانی ورزشکاران در مصرف دارو همواره مورد توجه محققین خصوصاً روانشناسان ورزشی بوده است. از دهه ی 1970 به بعد، مطالعه ی روانشناسی دوپینگ توسط برخی محققین آمریکایی آغاز گشت تا جایی که در دهه ی 2000 از سوی آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ بودجه های کلان به آن اختصاص یافت. کتاب حاضر در صدد آن است که با ارائه ی یافته های علمی در حوزه ی روانشناسی دوپینگ، ورزشکاران آماتور وحرفه ای را مورد بحث و بررسی قرار دهد. امروز اعتقاد تلاشگران دانشگاهی و علمی بر آن است که برنامه ریزی استراتژیک در حوزه ی مدیریت پیشگیری از دوپینگ با شکست مواجه خواهد شد، مگر آن که مسائل روان  شناختی ورزشکاران در مصرف مواد ممنوعه دوپینگ مورد مطالعه عمیق قرار گیرد. لذا تحقیقات اخیر توسط مؤلفین حاضر در راستای تحقق اهداف پیشگیرانه بوده و مروری بر یافته های ده ها اثر علمی و نتایج حاصل از آن ها در جای جای مطالب فصول مختلف کتاب گنجانده شده است. مخاطبان عزیز کتاب حاضر (ورزشکاران، مربیان و مقامات ورزشی) لازم است توجه داشته باشند که فصول 1 و 2 کتاب با مروری بر مفاهیم و تاریخچه ی دوپینگ در بازی های المپیک در صدد آشکار سازی روند و سیاست های پنهان در جنبش مبارزه با دوپینگ جهت درگیر ساختن اذهان به منظور مطالعه ی اثربخش تر فصول بعدی می باشد. فصول 3، 4 و 5 کتاب نیز متغیر های پیشگو در مطالعه رفتار دوپینگ را مورد بحث و بررسی قرار داده است. در فصول یاد شده ورزشکار، مربی و مدیر ورزشی مخاطب مطالب بوده و توجه به یافته های علمی نگارش شده در پیشبرد اهداف سازمان های درگیر در جنبش مبارزه با دوپینگ و نیز مربیان و ورزشکاران آن ها حائز اهمیت خواهد بود. فصل 6 کتاب تحت عنوان مدیریت پیشگیری از دوپینگ به جمع بندی مطالب فصول قبلی با تاکید بر اهمیت نقش مربی در مصرف داروهای ممنوعه پرداخته است. کتاب حاضر حاصل زحمات چندین ساله و تحقیقات میدانی مؤلفین بوده که با هدف خدمت به ورزش کشور و توسعه ی ورزش پاک صورت پذیرفته است. امید آن که مطالب گردآوری شده مورد توجه جامعه ورزش کشور قرار گیرد و در کمک به کاهش آمار مصرف دارو توسط ورزشکاران حرفه ای و آماتور مثمرثمر واقع گردد. آنچه در کتاب مبانی روانی دوپینگ در ورزش می خوانید : فصل اول: مقدمه ای بر مفاهیم دوپینگ فصل دوم: تاریخچه ی دوپینگ در بازی های المپیک فصل سوم: نگرش به دوپینگ فصل چهارم: رفتار دوپینگ فصل پنجم: گرایشات و انگیزه های ورزشی فصل ششم مدیریت پیشگیری از دوپینگ تالیف: جاسم منوچهری, دکتر فرشاد تجاری