فوتبال در سرزمین رازها

معرفی کتاب فوتبال در سرزمین رازها شاید کمتر کسی فکرش را هم می‏کرد که ابداع یک بازی به نام « فوتبال » در اوایل قرن نوزدهم، آن‌چنان در تمامی زوایای زندگی مردم نفوذ کند که دیگر هیچ قدرتی توان حذف آن را نداشته باشد. ورزشی که نه جوان می‏ شناسد نه پیر، نه سیاستمدار می‏ شناسد و نه اقتصاددان و البته که همه این افراد به خوبی از فوتبال آگاهی دارند، مباحث آن را کم و بیش و بی‌شک بیش‌تر از هر ورزش دیگری رصد می ‏کنند. بی تردید امروزه فوتبال تنها به عنوان یک ورزش مطرح نیست، بلکه در جهان مدرن بتدریج در حال تبدیل شدن به یک صنعت است، صنعتی که دولت مردان نیز نسبت به آن حساسیت نشان داده و برای سرمایه گذاری در آن تردید نمی‌کنند. امروزه کمتر اخبار و یا روزنامه‌ای در زمینه ورزش منتشر و یا چاپ می‏شود که مباحث داغ آن مربوط به این ورزش پر حاشیه و البته پرهیجان نباشد. جام جهانی فوتبال هم از این قاعده مستثنی نیست و مطمئناً با شروع این رقابت‏ها بدون شک تب فوتبال دنیا را فرا می‏ گیرد و بسیاری از مسائل جهانی در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، هنری و … تحت تأثیر شروع رقابت‏ های ‏بیستمین دوره جام جهانی فوتبال قرار می‏گیرد. جام جهانی فوتبال از پدیده ‏های ‏پر سر و صدا و در نوع خود جالب روزگار ما و دنیای امروزی است که می ‏توان نقش و کارکردها و تأثیرات آن را از زوایای گوناگون و در جنبه‏ های ‏مختلف مورد بحث و بررسی قرار داد، چنان که تاکنون هم کم در این باره پرداخته نشده است. آنچه تردیدی در آن نیست این نکته است که جام جهانی فقط یک رویداد ورزشی و پدیده‌ای با کارکردهای آشکار و مستقیم نیست، بلکه در جهانی که همه چیز به هم وابسته و پیوسته‌اند و در تأثیر و تأثر متقابل به سر می‏ برند، نمی توان تشکیلاتی را که فوتبال – این ورزش جذاب و فراگیر – را در سطح جهان اداره می‏ کند، جام جهانی را برگزار می ‏کند، مستقل و کاملأ متکی بر کارکردها و اهداف ورزش دانست و آن را متأثر از نظامی که سعی می‏ کند بر جهان سلطه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و … خلاصه همه جانبه خود را دیکته کند و این سلطه گری را عمدتأ از طریق تشکیلات و سازمان‏ های ‏مختلف جهانی اعمال می‏ کند، ندانست. از نگاه فنی و ورزشی باید گفت این مسابقات اگر نگوییم پر بیننده ترین اما می‏ توان گفت از مهمترین رویدادهای ورزشی است که در سطح جهان برگزار می‏ شود و دلیل آن هم معلوم است، اینکه فوتبال در میان رشته‏ های ‏فعال و زنده جهان از پرطرفدارترین رشته ‏های ‏ورزشی جهان است که در نزد اکثریت مردم در سراسر جهان طرفداران خاص خود را دارد. فوتبال در سرزمین رازها تقریبا در هر نقطه این دنیای خاکی بساط فوتبال به خاطر سادگی قوانین و مهارت‏ های ‏فنی، ذاتی و … در سطوح مختلف پهن است و مردم در زمین خاکی و آسفالت و ساحلی و محلی گرفته تا حرفه‌ای‌ترین سطح باشگاهی و ملی به بازی فوتبال مشغول هستند و پا به توپ به سوی دروازه حریفان حمله ورند! چکیده و عصاره همه این فعالیت‌ها، جذابیت‌ها، عشق ‏ها و کشش ‏ها در پهنه جهان، در رقابت‏ های ‏موسوم به جام جهانی متمرکز می‏ شود که از سال 1930 آغاز شده و جز سال هایی که جنگ جهانی اتفاق افتاده، تاکنون هر چهار سال یکبار به طور مرتب به میزبانی کشورهای مختلف دنیا برگزار شده است. اینجا دیگر فوتبال از لحاظ فنی در بالاترین سطح قرار دارد، چرا که در آن جمع بهترین‏ های ‏این رشته جمع است و آن‏ها با زبان مشترک، همه داشته‏ ها و توانایی‏ ها و آخرین دستاوردهای خود را درباره این رشته جذاب در این نمایشگاه جهانی ارائه می ‏کنند. آخرین تاکتیک‌ها، تازه‌ترین تکنیک‌ها، بدیع‌ترین متدها و اسلوب‏ ها و … حتی بی سابقه ترین ژست‏ ها و اطوارهای غم و شادی را در معرض دید بازدیدکنندگان و ارزیابی کارشناسان و علاقه‌مندان قرار می‏ دهند. گفتیم اینجا همه بهترین های ‏فوتبال از چهار گوشه دنیا به گرد هم جمع آمده اند تا با زبان مشترک و قوانین و ارزش‏ های ‏عام و جهانی که رشته فوتبال را همه فهم کرده است به رقابتی دوستانه و سرگرم کننده بپردازند، ضمن اینکه هر یک به طور طبیعی پیام آور فرهنگ و پیام خاص خود و جغرافیا و تارخ خویش است. از همه این‏ها گذشته اینجا مهم‌تر از آنچه به اختصار ذکر شد، می ‏تواند برای همگان و به ویژه برای ما یک کلاس زنده درس از آنچه در ابعاد مختلف به ویژه بعد فنی و فرهنگی در فوتبال روز جهان می‏ گذرد باشد، اینجا فرصتی است که باید از آن زیرکانه بهترین بهره ‏ها را گرفت، هم آموزش داد و هم یاد گرفت در اینجا می‏شود فراتر از آنچه درباره فوتبال روز جهان می‏ شنویم و اغلب از زبان آدم ‏های ‏بی ربط و کسانی می‏ شنویم که از نظر فکری و فرهنگی سخت به درد «گریز از خویشتن» و «تشبیه به دیگری» گرفتارند و به شدت مرعوب و مفتون چشم و گوش بسته هر آنچه آنجایی به ویژه غربی و خلاصه اینجایی نیست، هستند، بشنویم و بفهمیم اینجا می‏ شود از نزدیک و زنده فوتبال روز دنیا را دید و با آن زندگی کرد، واقعیت‌هایش را شناخت و علاوه بر آشنایی با فوت و فن‏ ها و تاکتیک ها و تکنیک‏ ها و متدهای دفاعی و روش‏ های ‏هجومی و … در ضمن با فرهنگ و اخلاق و رعایت اصول آن هم در نزد بهترین‏ ها و حرفه‌ای ترین‏ ها و باتجربه ترین ‏ها در کار برگزاری و سازماندهی، مربیگری، بازیگری، داوری و … سرانجام حتی تماشاگری و … را به تمامی به تماشا نشست و یاد گرفت. بطور خلاصه اینجا میدان «کار» است. میدانی است برای ارزیابی کار و تماشای کارنامه. اینجا برای همه به ویژه آنهایی که مسئول هستند هرگز فرصت و میدانی برای گشت و گذار و تفریح و … نیست، بلکه اینجا محل مقایسه و زمان تامل و درنگ برای «به خود آمدن» و «اصلاح» است … آنچه در کتاب فوتبال در سرزمین رازها می خوانید : بخش اول: فوتبال در سرزمین رازها بخش دوم: تاریخچه‌ی جام های گذشته