راهنمای جامع مربیگری بسکتبال (سطح اول)

فدراسیون بین المللی بسکتبال از سال 2000 میلادی تاکنون، در راستای توسعه آموزشی بازیکنان جوان در سراسر دنیا، اقدام به انتشار کتاب‏های راهنمای مربیگری کرده است. این مجموعه کتاب ها با نگاه به جوانب گوناگون کار مربیگری، سعی در کمک به پیشرفت همه جانبه مربیان و به تبع رشد همزمان مهارتی و شخصیتی بازیکنان دارند. فدراسیون بسکتبال جمهوری اسلامی ایران نیز با اهتمام به امر آموزش و درجهت کمک به یکسان سازی این فرآیند در همه استان های کشور، ترجمه آخرین نسخه از این مجموعه کتاب ها را در دستور کار خود قرار داده است. قواعد کلیدی مربیگری در ورزش بسکتبال در کتاب راهنمای جامع مربیگری بسکتبال کتاب « راهنمای جامع مربیگری بسکتبال » در فدراسیون جهانی بسکتبال(فیبا) تدوین و پیام ضیاء آن‏را به فارسی ترجمه کرده است. این کتاب سه بخش کلی ویژه مربی، بازیکن و تیم دارد. بخش نخست با عنوان «مربی» به نقش‏ها و ارزش‏ها، دانش فنی، پیشرفت و مدیریت می‏پردازد. در بخش مربوط به «بازیکن»، مهارت‏های دفاعی بسکتبال، مهارت‏های هجومی بسکتبال و آماده ‏سازی جسمانی، مورد بجث قرار گرفته است. در بخش «تیم» نیز به تاکتیک‏ها و استراتژی‏های دفاعی، تاکتیک‏ها و استراتژی‏های هجومی، مدیریت، مربیگری در مسابقه و بازنگری و تحلیل مسابقه، پرداخته می‏شود. نقش مربی در زندگی ورزشی و شخصی ورزشکاران در بخش نخست کتاب خطاب به مربیان آمده است: «هنگامی که مربی، نوع تیمی که در آن مربیگری می کند را درک کند، مهم است که انتظارات خود را با تیم در میان بگذارد. در زمینه مربیگری کودکان، این باید شامل والدین نیز گردد. مربی که بازیکنان جوان را تمرین می دهد، مسئولیت مشارکت در پیشرفت کلی آن ها در ورزش و به طور کلی در زندگی را برعهده دارد. در یک رویکرد جامع، مربی نباید تنها به دستاوردهای کوتاه مدت علاقه مند باشد. با در نظر گرفتن همه موارد بالا، مربی باید براساس اهداف کلی که منعکس کننده انگیزه های مخصوص به آن تیم و بازیکنان می باشد، برای آن ها تصمیم بگیرد. راهنمای جامع مربیگری بسکتبال خیلی مهم است که مربی ها، مسیر پیشرفت برای بازیکنان و مربیان را در هر منطقه جغرافیایی درک کنند. اگر بازیکنان در برنامه های دیگری نیز درگیر هستند، مربی باید آن مشارکت را تشویق کند و برای تفاوت حجم کار ورزشکاران تیم خود، آمادگی داشته باشد. حتی اگر مربی اشتیاقی برای شرکت در برنامه های منطقه ای یا ملی نداشته باشد، باید به اینکه چه چیزی مهیا است پی ببرد و بازیکنان را نسبت به آن آگاه سازد. برقراری ارتباط با سازمان دهندگان برنامه های رشد منطقه ای یا ملی، می تواند برای همه مربیان بسیار مفید باشد و به ‏ویژه می تواند باعث در دسترس قرارگرفتن منابع برای آن ها گردد.» در ادامه این بخش از کتاب می‏خوانیم: «چه حین تمرین و چه مسابقه، مربی هایی که با بازیکنان جوان کار می کنند باید برخورد بی طرف، سازنده و مثبتی با بازیکنانشان و داورها داشته باشند. بهترین بازیکنان دنیا، در طی بهترین مسابقاتشان، شوت هایی که به‏ نظر آسان می‎ آمدند را از دست داده اند. مربیگری در مسابقه می تواند برای یک مربی ناامیدکننده باشد، چون درحالی که احتمالا او اشتباه مرتکب شده را می بیند و می داند که چه کاری نیاز است تا صورت بگیرد، نمی تواند مستقیما آن را انجام دهد. اگر مربی ها عملی (یا عکس العملی) از روی ناامیدی یا اضطراب انجام دهند، مخصوصا وقتی بچه های کم سن را مربیگری می کنند، نتیجه مطلوب نخواهد بود. داشتن رفتار بی طرفانه، سازنده و مثبت اهمیت دارد.» توجه به محرک‏ها در یادگیری سبک‏ها و پیمودن مسیر رشد «بازیکنان بسکتبال باید یاد بگیرند که به محرک های زیادی توجه کرده و بر روی آن ها تمرکز کنند. چه کاری که یک حریف می کند، چه یادآوری و پیاده سازی قوانین تیم در یک موقعیت مشخص یا دانستن اینکه چقدر زمان باقی مانده است. گاهی محرک ها یک چیز واحد هستند، ولی معمولا بازیکنان باید بر روی بیش از یک محرک در زمان واحد، با شدت بیشتر یا کمتر و برای مقدار زمان کمتر یا بیشتری تمرکز کنند. بسکتبال ممکن است به بازیکنان برای رشد مهارت انتخاب و پردازش داده های بیرونی، کمک کند. از بین همه محرک هایی که دریافت می کنند، باید آن هایی را انتخاب کنند که مرتبط و قابل همراهی با مواردی است که از قبل در حافظه شان ذخیره شده است. با توجه به ماهیت سیال بازی، آن ها باید یاد بگیرند که اطلاعات را پردازش کنند و آنگاه تصمیمات سریع بگیرند. بسیاری از محرک هایی که یک بازیکن دریافت می کند، نامرتبط با مسابقه هستند. برای مثال: صدای جمعیت، نورها، بنرهای تبلیغاتی (مخصوصاً اگر متحرک باشند) و اتفاقاتی که در زمین مجاور می افتد. محرک های دیگر می توانند مرتبط باشند (برای مثال: چیزی که مربی طرف مقابل می گوید) ولی آیا بازیکن باید بر روی آن ها تمرکز کند یا آن ها را نادیده بگیرد؟ این فرآیندهای شناختی – انتخاب، تداعی معانی، ذخیره سازی، استفاده از داده ذخیره شده و تصمیم سازی – اگر مربی، آن ها را براساس ظرفیت بازیکنان ترفیع دهد، می توانند بهتر رشد کنند.» نخستین چاپ کتاب « راهنمای جامع مربیگری بسکتبال » در 384 صفحه  از سوی انتشارات حتمی به بازار نشر عرضه شده است. تالیف: فدراسیون جهانی بسکتبال مترجم: پیام ضیا ویراستار علمی: رامین احمدی طباطبایی