روانشناسی عملکرد ورزشی

منابع کتاب « روانشناسی عملکرد ورزشی » عوامل مختلفی که بر عملکرد اثرگذارند یا آن‏را تعیین می‌کنند، می‏پردازد. این عوامل می‏تواند عملکرد تحت‏فشار، تصمیم‌گیری، احساسات، تاب‌آوری، سرسختی ذهنی، شناخت و ادراک یا پیری و تجربه، اعتماد به‏نفس، تغذیه و بازیابی باشند. روانشناسی عملکرد ورزشی : شناخت عوامل اثرگذار یا تعیین ‏کننده عملکرد « روان‏شناسی عملکرد ورزشی؛ از نظریه تا کاربرد» کتابی تألیف استوارت کوتریل؛ روانشناس عملکرد و مشاور ورزش و پژوهشگر حیطه رهبری و اجرا در دانشگاه وینچستر انگلستان است. این اثر با ترجمه مشترک دکتر امیر شمس، دکتر آرزو احمدپور و دکتر محبوبه خانقلی، در 14 فصل ابتدا مقدماتی از روانشناسی عملکرد بیان می‏ کند و در ادامه به «عملکرد انسان»، «شناخت، ادراک و عمل»، «درک فشار»، «تصمیم‏ گیری تحت‏ فشار»، «نقش هیجان در عملکرد»، «تاب ‏‏آوری»، «سالمندی و تجربه»، «اعتماد به نفس»، «فیزیولوژی روانی»، «رشد مهارت‏های حرکتی»، «راهبردهای روانشناختی برای ارتقای عملکرد تحت‏ فشار»، «تمرین برای عملکرد» و «پیشرفت‏ های آتی در پژوهش و عمل» می ‏پردازد. کتاب حاضر به دنبال بررسی این است که روانشناسی عملکرد چیست. این اثر همچنین به بررسی شرایط تحت‏ فشار و اثری که می‌تواند بر روی عملکرد بگذارد، می‏پردازد. مهم‌تر از آن اینکه این کتاب به بررسی روانشناسی عملکرد می‌پردازد و در جستجوی فهم این مطلب است که اجراکنندگان چگونه می‌توانند با دستیابی به نتایج عملکردی مثبت بر مبنایی ثابت، به پتانسیل حداکثر خود دست یابند. این اثر، مبانی نظری راهبردهای تمرینی را ارائه می‌دهد که اجراکنندگان را قادر می‌سازد وظایف مهم خود را به شیوه‌ای مؤثر اجرا کنند. این کتاب براساس تجربه و تخصص مؤلف به‏عنوان یک مشاور روانشناسی کاربردی در زمینه عملکرد و یک محقق، به بررسی عوامل مختلفی که بر عملکرد اثرگذارند و آن‏را تعیین می‌کنند، می‌پردازد؛ این عوامل عبارتند از عملکرد تحت‏فشار، تصمیم‌گیری، احساسات، تاب‌آوری، سرسختی ذهنی، شناخت و ادراک، پیری و تجربه، اعتماد به‏نفس، تغذیه و بازیابی. این کتاب همچنین با مطرح کردن رشد مهارت‌های حرکتی و مهارت‌های روانشناختی کلیدی، چگونگی ایجاد توانایی اجرا را بررسی می‌کند و به بررسی چگونگی آماده ‌شدن برای نیازهای مربوط به محیط عملکرد به مؤثرترین روش می‌پردازد. روانشناسی عملکرد ورزشی کتاب «روان‏شناسی عملکرد ورزشی؛ از نظریه تا کاربرد» برای کسانی که به دنبال ارتقای فهم نظری و کاربردی خود در مورد عوامل مؤثر و تعیین‏کننده‌ اجرا هستند، مناسب است. کتاب حاضر بیشتر مورد توجه مربیان، آموزش دهندگان، و معلمانی قرار می‌گیرد که حیطه کاری آن‏ها در زمینه رشد افرادی است که تحت‏فشار به موفقیت می‌رسند و نیز مورد توجه افراد حرفه‌ای که به دنبال نظریات، راهبردها و روش‌هایی برای استفاده توسط اجراکنندگان هستند، قرار خواهد گرفت. در هر فصل، نظریات و پژوهش‌های روانشناختی کلیدی که مبنای درک حاضر از این موضوع خاص هستند، مطرح می‌‏شود. همچنین فصل‏های این کتاب، مفاهیم کاربردی این دانش را بررسی کرده و یک مطالعه موردی مرتبط با آن‏را مطرح می‌کند. همچنین اثر پیشِ‏رو، توصیه‌های تخصصی درباره مشکلات روانشناختی و مهارت‌های ذهنی مرتبط با عملکرد را به شیوه‌ای مؤثر ارائه می‌کند. ارائه سؤالات کلیدی بی‏ پاسخ در زمینه روانشناسی عملکرد و مسیر‌های پژوهشی مهم آتی، از دیگر ویژگی‏ های این کتاب است. تأثیر کنش ‏های روانشناختی بر عملکرد انسان «مؤلفان بسیاری به تأثیری که دامنه گسترده‌ای از مفاهیم و کنش‏های روانشناختی می‌توانند بر عملکرد انسان داشته باشند، پرداخته‌اند. با این وجود، آنچه در متون علمی کمتر به آن توجه شده، عواملی هستند که زیربنای عملکرد مغز و سیستم عصبی مرکزی می‌باشند. معماری بدن انسان، محدودیت‌هایی برای عملکرد وی به‏وجود آورده است. این محدودیت‌ها در یک سطح اساسی عبارتند از طرح سیستم، سازماندهی آن و ساختار اجزاء اساسی مانند نورون‌ها. همچنین محدودیت‌هایی برمبنای تجدید نیرو و بازسازی/بازیابی سیستم عملکردی انسان وجود دارند. از نظر تغذیه‌ای نیز دلیلی وجود دارد که بدن نیازمند گروهی از ویتامین‌ها و مواد معدنی خاص است تا به‏طور مؤثر عمل کند. همچنین بر این اساس که وعده‌های غذایی چه زمانی مصرف شده‌اند و این وعده‌ها از چه چیزی تشکیل شده‌اند، تغییراتی در عملکرد به‏وجود می‌آید. همچنین جذب آب نیز به ‏عنوان عامل موثر بر شناخت و عملکرد مورد تأکید قرار گرفته است. اگر هدف، بیشینه‌سازی عملکرد باشد، بازیابی و تطبیق بدن و ذهن نیز اهمیت می‌یابد.» نقش هیجان در عملکرد «عملکرد می‌تواند تجربه هیجانات با شدت بالا باشد. موفقیت می‌تواند سبب احساس شادمانی و لذت شود، درحالی‏که شکست اغلب منجر به ناامیدی، خشم و درماندگی می‌گردد. مشخص شده است که بسیاری از محیط‌های عملکرد، پتانسیل برانگیختن واکنش‌های هیجانی را در اجراکنندگان دارند. ویژگی این پاسخ‌های عاطفی، عموما عبارت است از یک ارزیابی شناختی در پاسخ به یک رخداد که سبب ایجاد پاسخ می‌شود. درک هیجانات مرتبط با عملکرد حائز اهمیت است، زیرا آن‏ها بر روی توجه، ادراک، انگیزش، کنترل حرکتی و از همه مهم‌تر بر روی اجرا اثرگذار هستند.» کتاب «روان‏شناسی عملکرد ورزشی» در 172 صفحه  از سوی انتشارات حتمی راهی بازار نشر شده است. تالیف: استوارت کوتریل مترجم: امیر شمس, دکتر آرزو احمدپور, دکتر محبوبه خانقلی ویراستار علمی: دکتر ابراهیم متشرعی