آسیب شناسی ورزشی (دکتر حسینی)

  کتاب « آسیب شناسی ورزشی » در 21 فصل به انواع آسیب‏ ها همچون آسیب های استخوان، آسیب های مفصل، آسیب های عضله و آسیب های ستون فقرات، همچنین مواردی مانند اقدام های درمانی حاد و سریع در محل وقوع آسیب های ورزشی، تمرین پس از آسیب دیدگی، روش های درمانی و بیومکانیک آسیب های ورزشی، می‏پردازد. شناسایی، پیشگیری و درمان آسیب شناسی ورزشی آسیب ها جزء لاینفک رشته های ورزشی و همین طور زندگی روزمره انسان هستند و به همان اندازه نیاز به شناخت، پیشگیری و درمان آن ها ملموس است. آسیب شناسی یکی از زیرشاخه های تربیت بدنی و علوم ورزشی است. این گرایش به‏ ویژه در سال‏های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته و متقاضیان تحصیل در این گرایش در مقطع کارشناسی ارشد در حال افزایش است. کتاب « آسیب شناسی ورزشی » نوشته دکتر سید محمد حسینی، یکی از آثار کاربردی و جامع در این حوزه بوده که در سه بخش و 21 فصل تدوین شده است. بخش نخست مشتمل بر هفت فصل شامل «آسیب های استخوان»، «آسیب های مفصل»، «آسیب های رباط»، «آسیب های عضله»، «آسیب های تاندون»، «آسیب های بورسا» و «سایر آسیب ها (سندروم پرکاری، التهاب، کبودی، خون مردگی، میوزیت اسی فیکن، سندروم کمپارتمان، درد ناگهانی پهلو)» است. بخش دوم کتاب در 6 فصل به «اقدام های درمانی حاد و سریع در محل وقوع آسیب های ورزشی»، «تمرین پس از آسیب دیدگی»، «روش های درمانی»، «نکات برجسته مبحث پیشگیری یا اقدام های احتیاطی آسیب های ورزشی»، «بیومکانیک آسیب های ورزشی» و «آزمون های مبحث آسیب شناسی» اختصاص دارد. در بخش سوم «آسیب های شانه»، « آسیب های آرنج و ساعد »، « آسیب های مچ دست، دست و انگشتان »، « آسیب های ستون فقرات »، « آسیب های لگن، مفصل ران و ران »، « آسیب های زانو»، « آسیب‏های ساق » و « آسیب‏های مچ پا و پا » مورد بررسی قرار می‏گیرد. بیومکانیک آسیب های ورزشی «بیومکانیک علمی است که درباره عملکرد مکانیکی بدن انسان و تحرک و جابجایی آن بحث می کند. سیستم اسکلتی ـ عضلانی در طی فعالیت های روزمره همواره تحت فشارهای مکانیکی می باشد. این فشارهای مکانیکی حین ورزش تغییرات زیادی می کند. این تغییرات در شدت، جهت و مدت زمان فشار می باشد. اگر شدت، جهت و مدت زمان فشارهای اعمال شده در بدن شناخته شده باشند، می توان از وقوع بسیاری از آن ها پیشگیری کرد. نیروهایی که به بدن وارد می شوند به دو صورت بیرونی و درونی می باشند: بخشی از فشاری که بدن انسان متحمل می شود، حاصل نیروهای بیرونی (خارجی) مانند جاذبه و نیروی عکس العمل محیط است و بخشی حاصل نیروی درونی (داخلی) استکه عبارتند از اثر عضلات بر وترها اتصال های عضلانی استخوان ها و مفاصل این دو نیرو می توانند با یکدیگر یا علیه یکدیگر عمل کنند و کم وبیش نتایج مطلوب یا نامطلوبی را به دنبال داشته باشند. عضلات چند مفصله تأثیر متفاوتی را بر حرکات مفاصل اعمال می کنند.به طور مثال افراد مبتلا به ناراحتی زانو معمولاً هنگام پایین آمدن از پله بیش از هنگام بالا رفتن احساس درد می کنند. این تفاوت را می توان با بررسی تکنیک های مورد استفاده توضیح داد.» آسیب‏های مفصل همچنین آسیب‏های عضله ازجمله سرفصل‏هایی است که با توضیحات علمی همراه با تصاویر در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته‏اند. در ادامه بخش‏هایی از کتاب که به این موضوعات پرداخته‏اند، آمده است. آسیب‏ های مفصل «مفصل متشکل از غضروفی است که انتهای استخوان ها را در سطح مفصلی می پوشاند. غضروف در واقع یک بافت نرم نیست، ولی با بافت های سخت نظیر استخوان هم فرق دارد. غضروف ها اغلب در مفصل ها یافت می شوند که در آنجا ممکن است به دو نوع متفاوت دیده می شوند: 1. هیالین یا غضروف مفصلی، غضروفی سفید و براق است که انتهای استخوان داخل مفصل را می پوشاند. غضروف های مفصلی هنگام حرکت مفصل روی یکدیگر سُر می خورند که سبب حرکت نرم و بدون درد می شود، این حرکت توسط مایع مفصلی تسهیل می شود. 2. فیبروکارتیلاژ یا غضروف لیفی در بعضی از مفصل ها مانند زانو و شانه، سطوح مفصلی کاملا جفت و یکسان نیستند. این قطعه غضروف از نظر ساختمان با غضروف هیالین متفاوت است و فیبروکارتیلاژ یا غضروف لیفی نام دارد. درواقع فشارهایی که به هنگام فعالیت های فیزیکی مانند دویدن و پریدن به‏وجود می آید در مفاصل به وسیله غضروف ها جذب و تعدیل می شود. آسیب های غضروف مفصلی هیالین در اثر کنده شدن یک تکه از غضروف به‏وجود می آید. اگر فقط غضروف جدا شود، آن‏را استئوکندریت دیسیکان می نامند، ولی احتمال دارد غضروف همراه خود تکه ای از استخوان را نیز جدا کند که به آن استئوکندرال فراکچر (شکستگی توأم غضروف و استخوان) گفته می شود. این تکه جدا شده می تواند سبب مشکلاتی ازجمله قفل کردن مفصل (مثلا در زانو) شود.» آسیب های عضله «بدن انسان بیش از 300 عضله مشخص دارد که حدود 40% وزن بدن را تشکیل می‏دهند. هر عضله دارای یک مبدأ فوقانی و یک اتصال تحتانی و بخش حجیم میان این دو (بطن عضله) است که همان قسمت فعال عضله هنگام انقباض می باشد. عضله معمولا وتری دارد که به اسکلت استخوانی متصل شده است (اتصال وتری-عضلانی)، یک عضله اسکلتی مرکب از هزاران سلول یا فیبر عضلانی دراز و نازک است که واحد انقباضی بوده و غشایی آن را احاطه کرده است. زمانی که پارگی عضلانی اتفاق می افتد، ناگزیر مقداری خونریزی نیز وجود خواهد داشت که این امر خودبه خود تماس بین دو انتهای پاره شده را کاهش داده و بر روند درمان تأثیر می گذارد. فعالیت های ورزشی ممکن است سبب بروز چند نوع مختلف از پارگی های عضلانی شوند:  پارگی ناشی از کشش غیرعادی  پارگی ناشی از فشار (ضربه مستقیم) عوامل مؤثر در بروز پارگی عضلانی عبارتند از: – تمرین ناکافی یا گرم نکردن، خستگی عضله، آسیب دیدگی قبلی و عدم توان بخشی صحیح، قرارگیری عضله در معرض سرما و تمرینی که موجب تولید اسید لاکتیک شود. – عضلات کشیده که به مفصل اجازه حرکت کامل نمی دهند، در ورزش هایی که به انعطاف پذیری نیاز دارند صدمه خواهند دید. – عضله ممکن است در نتیجه آسیب جدی قبلی، دارای بافت لیفی ناشی از بافت جوشگاهی باشد (این بافت نسبت به عضله خاصیت ارتجاعی کمتری دارد بنابراین مستعد صدمه است). تالیف : دکتر سید محمد حسینی