فیزیولوژی انسانی (عیدی علیجانی)

معرفی کتاب فیزیولوژی انسانی رشتة تربیت بدنی و علوم ورزشی با تلاش متخصصان و پژوهشگران و اساتید و کارشناسان دلسوز روند رو به رشد خود را ادامه می دهد. شکی نیست که این رشته یکی از موضوعات قرن حاضر است و مفاهیم و کاربردهای آن می تواند بسیاری از مشکلات جسمانی، روانی و حتی اجتماعی جوامع مختلف را حل کند. بسیاری از ملل پیشرفتة جهان به اهمیت این رشته پی برده اند و لذا در جهت تقویت آن گام های مؤثری برداشته اند؛ به طوری که هزینه های نسبتاً قابل قبولی را برای تحقیقات آن صرف می کنند. در کشور ما هم به تناسب گام هایی در جهت ارتقای این رشته برداشته شده، ولی باید اذعان داشت که در حال حاضر رشد کمّی بیش تر از رشد کیفی بوده، به طوری که دانشکده ها و گروه های تربیت بدنی بسیاری در دانشگاه های داخل تأسیس و در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا متخصص تربیت می کنند. نکتة قابل تعمق این است که بیش تر مباحث علمی این رشته در دانشگاه های ما به صورت نظری مطرح می شود و همین امر باعث شده که علوم کاربردی ما، که می تواند کمک شایانی به رشد کیفی ورزش کشور کند، تا حدودی تحت الشعاع مباحث نظری قرار بگیرد. پرداختن به مبانی نظری نفی نمی شود، ولی تجربه نشان داده است که مبانی نظری صرف نمی تواند مشکل کیفی ورزش کشور را حل کند.   فیزیولوژی انسانی با اینکه درصد بسیار بالای مطالب رشتة تربیت بدنی با جنبه های فیزیولوژی بدن ارتباط دارد، ولی هنوز بیش تر دانش جویان ورودی این رشته از میان داوطلبان علوم انسانی گزینش می شوند که در بدو ورود به دوره با مشکلات متعددی در درک مفاهیم فیزیولوژیاییی و رشته های مربوط به آن مواجه می شوند. برای دانش جویان این رشته بسیار مشکل است که بدون داشتن زمینة قبلی بتوانند بهرة کافی را از کتب بسیار ارزشمند موجود در فیزیولوژی انسان ببرند. گستردگی مطالب کتب فیزیولوژی انسانی که بیش تر برای دانش جویان رشتة علوم پزشکی نوشته شده از یک سو و حجیم بودن مطالب از سوی دیگر نگارنده را بر آن داشت که با توجه به تجربة تدریس آن برای تنظیم و تدوین مطالبی یکجا طبق سرفصل های مصوب شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اقدام کند. باید متذکر شد که هدف از تدوین این کتاب آن نیست که زحمات همکاران و اساتید بزرگوار و پیش کسوتان رشتة فیزیولوژی را کم بها یا انکار کنیم، بلکه ضمن ارج نهادن بر زحمات آن ها تلاش شده تا با استفاده از نوشته های همان عزیزان و تحقیقات انجام شده مطالبی دربارة بخش های گوناگون فیزیولوژی انسان برای دانش جویان رشته های متفاوت به ویژه دانش جویان رشتة تربیت بدنی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد طوری تدوین شود، که درک مفاهیم فیزیولوژی ورزشی و سایر رشته های مربوط به آن را آسان تر کند. کتاب فیزیولوژی انسانی شامل 12 فصل است و فصل بندی آن براساس سرفصل های درس فیزیولوژی انسانی رشتة تربیت بدنی تدوین شده است. دانش جویان در فصل اول با مبانی فیزیولوژی آشنا خواهند شد و در فصل دوم دربارة فیزیولوژی سلول بحث خواهد شد. سعی شده است که مطالب مربوط به سلول و احتمالاً کاربرد آن در رشتة تربیت بدنی مطرح شود. در فصل سوم یکی از اساسی ترین موضوعات رشتة تربیت بدنی یعنی عضله و مکانیسم کارکرد آن بحث قرار خواهد شد. بی شک درک اصول فیزیولوژی عضلات می تواند کارایی حرکتی را به درستی تفسیر کند. فصل چهارم به فیزیولوژی دستگاه عصبی اختصاص یافته است و در این فصل نیز سعی شده تا رابطة این دستگاه با تنظیم حرکات به زبانی ساده بحث و بررسی شود. در فصل پنجم و ششم دربارة قلب و دستگاه گردش خون و دستگاه تنفس بحث می شود و تلاش شده که مفاهیم مورد نیاز در اختیار دانش جویان قرار گیرد. در فصل هفتم فیزیولوژی غدد و هورمون ها مطرح شده و در فصل هشتم فیزیولوژی کلیه و مایعات بدن و عملکرد کلیه ها و ارتباط آن ها با فعالیت های ورزشی بحث خواهد شد. در فصل نهم سعی شده است که فیزیولوژی دستگاه گوارش بحث شود. در فصل دهم متابولیسم و انرژی و کاربرد آن ها در تربیت بدنی، در فصل یازدهم فیزیولوژی دستگاه ایمنی و در نهایت در فصل دوازدهم دستگاه تولید مثل بحث خواهد شد. مؤلف در مقام معلم خود را همواره به یادگیری و تجدید نظر در دانسته ها نیازمند می داند و برای دست یابی به تازه های رشتة تربیت بدنی و علوم ورزشی و شناساندن این رشته به جامعه تلاش می کند و بر این باور است که رکود معرفتی یک معلم زمانی اتفاق می افتد که احساس کند که آنچه را که باید بداند می داند! به هر حال، نهایت تلاش به عمل آمد تا در تدوین مطالب اصل سادگی و روانی مطالب رعایت شود. آنچه در کتاب فیزیولوژی انسانی می خوانید : فـصل 1 مقدمه ای بر مبانی فیزیولوژی فـصل 2 فيزيولوژی سلول و عمل آن فـصل 3 فيزيولوژی دستگاه عضلانی فـصل 4 فيزيولوژی دستگاه عصبی فـصل 5 فیزیولوژی قلب و دستگاه گردش خون 85 فـصل 6 فیزیولوژی دستگاه تنفس فـصل 7 فیزیولوژی غدد درون ريز فـصل 8 فیزیولوژی كليه و مايعات بدن فـصل 9 فیزیولوژی دستگاه گوارش فـصل 10 متابوليسم و انرژی فـصل 11 فیزیولوژی دستگاه ایمنی بدن فـصل 12 دستگاه تولید مثل مـــنابع تالیف: دکتر عیدی علیجانی