زیست شناسی در تربیت بدنی

کتاب زیست شناسی در تربیت بدنی ، بر اساس سرفصل های مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری برای دانشجویان رشته تربیت بدنی به رشته تحریر در آمده و امیدوارم که بتواند نیاز اساتید و دانشجویان این رشته را تا حدودی برطرف نماید. در این کتاب سعی شده که علاوه بر مبانی پایه زیست شناسی، مفاهیم کاربردی و مرتبط با رشته تربیت بدنی نیز آورده شده تا دانشجویان تربیت بدنی بتوانند ارتباط دروس پایه را با دروس تخصصی بهتر درک نمایند.   زیست شناسی در تربیت بدنی فصل اول: تاریخچه و اهمیت زیست شناسی – زیست شناسی چیست؟  تاریخچه / اهمیت علم زیست شناسی در تمدن بشری  نظریه تافلر / زیست شناسی و برخی از شاخه های آن فصل دوم: ویژگی های کلی موجودات زنده – تعاریف حیات/ سطوح تشکل یا ترازهای سازمانی ماده در زیست شناسی/ موجودات زنده – گونه / گروه های بزرگ تر از گونه / ویژگی های کلی موجودات زنده/ ویروس ها / باکتری ها – انواع موجودات زنده / جلبک ها/ قارچ ها / آغازیان/ گیاهان/ جانوران – صفات و اشکال مختلف برای تشخیص گروه های جانوری / رده بندی مهره داران – تکامل و ساختمان سلول های پروکاریوتی/ تکامل و ساختمان سلول های یوکاریوتی – مقایسه ساختمان سلول پروکاریوت و یوکاریوت/ کاربرد در ورزش – مفهوم همئوستازی و پویایی در ورزش / تغییرات دمایی با انجام فعالیت ورزشی فصل سوم: مولکول های حیاتی – مقدمه/ ترکیبات معدنی/ آب/ خواص فیزیکی و شیمیایی آب/ دی اکسیدکربن CO2 – یون ها و نمک های کانی/ نیتروژن/ ترکیبات آلی/ ترکیبات آلی سازنده پیکر موجودات زنده – کربوهیدرات ها/ مونوساکاریدها/ الیگو ساکاریدها/ دی ساکاریدها/ پلی ساکاریدها/ نشاسته – سلولز/ گلیکوژن/ لیپیدها (چربی ها)/ اسیدهای چرب/ اسيدهاي چرب اشباع شده – اسيدهاي چرب اشباع نشده/ الكل هاي چرب/ انواع لیپیدها (چربی ها) / چربي هاي ساده – چربي هاي مركب/ چربي هاي مشتق شده (استروئیدها)/ عوارض مصرف استروئیدها/ پروتئین ها – اسیدهای آمینه/ انواع اسید آمینه (بر اساس عوامل موجود در بنیان R) – انواع اسيدهاي آمينه (از دیدگاه تغذيه)/ انواع پروتئين ها از نظر ارزش غذايي/ ساختمان پروتئین ها – آلبومين/ آكتين و ميوزين/ كلاژن/ هموگلوبين و ميوگلوبين/ نقش های پروتئین ها در سلول – اسیدهای هسته ای یا اسیدهای نوکلئیک/ انواع اسیدهای نوکلئیک/ DNA/ RNA/ انواع RNA / mRNA/ tRNA / rRNA / ATP – کاربرد در ورزش/ ساختار عضله اسکلتی – نقش پروتئین اکتین و میوزین در انقیاض عضله اسکلتی فصل چهارم: ساختمان، کار و ویژگی های سلول – مقدمه/ نظریه سلولی/ سلول چیست/ اندازه سلول/ شکل سلول/ عمر سلول ها/ ساختار سلول – دیواره سلولی/ غشای پلاسمایی/ ساختار غشاء پلاسمایی/ ساختار اجزای تشکیل دهنده غشاء – وظایف غشای سلولی/ سیستم های انتقال از غشا/ آندوسیتوز/ اگزوسیتوز/ اسکلت سلولی – انواع رشته های اسکلت سلولی/ ریز لوله ها/ ریز رشته ها/ رشته های حد واسط/ شبکه آندوپلاسمی – دستگاه گلژی/ لیزوزوم ها/ ساختار و اعمال واکوئل ها/ ساختار و اعمال میتوکندری – ساختار پلاست ها از جمله کلروپلاست/ پیش پلاست ها/ کلروپلاست ها/ ساختمان کلروپلاست ها – ریبوزوم ها/ سانتریول ها/ هسته سلول/ ساختار هسته/ کروماتین/ کروموزوم – مراحل تبدیل رشته کروماتین به کروموزوم/ اجزای ساختمانی کروموزوم/ چرخه سلولی و تقسیم سلول – چرخه سلولی در یوکاریوت ها/ انواع تقسیم سلول/ تقسیم میتوز/ تقسیم میوز فصل پنجم: آنزیم ها – مقدمه/ تاریخچه/ ساختار آنزیم ها/ پروآنزیم/ هولوآنزیم/ کوآنزیم – نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید فسفات NADP / نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید NAD – فلاوین آدنین دی نوکلئوتید FAD / طرز کار آنزیم ها/ مدل های اتصال آنزیم به سوبسترا – عمل اختصاصی آنزیم ها/ نام گذاری آنزیم ها/ طبقه بندی آنزیم ها/ اکسیدوردوکتازها/ ترانسفرازها – هیدرولازها / لیازها/ ایزومرازها/ لیگازها/ آنزیم های آلوستریک/ ایزوزیم ها/ عوامل مؤثر بر آنزیم ها – عوامل بازدارنده/ آنزیم ATP سنتاز/ کاربرد در ورزش/ غده ها/ انواع هورمون ها/ اعمال هورمون ها – چگونگی انتقال هورمون به سلول هدف/ نحوه تأثیر هورمون ها/ چگونگی عمل هورمون های استروئیدی – چگونگی عمل هورمون های پروتئینی/ عوامل موثر در تنظیم ترشح هورمون – اهمیت هورمون ها در ورزش / غده هیپوفیز/ غده تیروئید/ غده پاراتیروئید/ غدد فوق کلیوی – لوزوالمعده/ نقش هورمون ها در انتقال مواد در هنگام ورزش فصل ششم: فتوسنتز – مقدمه/ تاریخچه/ اندازه کلروپلاست/ رنگ کلروپلاست/ تعداد و محل کلروپلاست – ساختار کلروپلاست/ غشای یا پوشش پلاستی/ اطاق داخلی (استروما) – سیستم غشایی درون کلروپلاست (تیلاکوئیدها)/ ژنوم کلروپلاست/ کلروپلاست جایگاه فتوسنتز – کلروپلاست زایی/ تکامل پلاست ها از موجودات ابتدایی/ فتوسنتز / دستگاه فتوسنتز – ساختار تیلاکوئید و چگونگی انجام فتوسنتز/ فتوسنتز / واکنش های تاریکی فتوسنتز – آنزیم روبیسکو (RuBP)/ سرعت فتوسنتز فصل هفتم: واکنش های رها سازی و تبدیل انرژی در سلول – مقدمه/ تاریخچه/ شکل میتوکندری/ محل و اندازه میتوکندری/ تعداد میتوکندری – ساختمان میتوکندری/ ژنوم میتوکندری/ نقش زیستی میتوکندری/ منشاء میتوکندری – خاستگاه پروکاریوتی میتوکندری/ تنفس/ مکانیسم تنفس/ تولید شیمیواسمزی ATP – تخمیر / تخمیرالکلی / تخمیر اسیدی/ مراحل تجزیه گلوکز/ گلیکولیز/ چرخه کربس – مراحل چرخه کربس/ جمع بندی واکنش های چرخه کربس/ زنجیره انتقال الکترون – مسیر انتقال الکترون در زنجیره تنفسی/ شمارش تعداد ATP حاصل از تنفس هوازی – دلایل واکنش های شیمیایی ترکیبات غذایی/ نقش موجودات زنده در فرایند تولید انرژی – نقش آدنوزین تری فسفات (ATP) در تبدیل انرژی/ کاربرد در ورزش/ دفع اسید لاکتیک پس از ورزش – منبع انرژی بدن در ورزش/ عوامل تعیین کننده نوع ماده سوختنی در هنگام ورزش – نقش پروتئین ها در سوخت وساز/ نقش کربوهیدرات ها در سوخت وساز – نقش چربی ها در سوخت و ساز/ ورزش هوازی و بی هوازی فصل هشتم: وراثت – علم وراثت/ تاریخچه علم وراثت/ مفاهیم اساسی در علم ژنتیک/ آزمایش های مندل/ وارثت یک صفت – روش های حل مسائل ژنتیک/ روش ریاضی یا احتمال/ روش ترسیم جدول ژنتیکی/ روش ترکیب – ژن های نیم بارز / ژن های هم بارز/ وراثت دو صفت/ ژن های پیوسته/ کروموزوم و وراثت – صفات وابسته به جنس در انسان/ بیماری های ژنتیکی انسان/ سندرم دان/ سندرم کلاین فلتر – سندرم ترنر/ ماده وراثتی چیست؟/ همانند سازی DNA/ رونویسی یا نسخه برداری از DNA – جهش/ انواع جهش فصل نهم: تولید مثل مقدمه/انواع تولید مثل / توليد مثل غير جنسي/روش های تولید مثل غیر جنسی/ توليد مثل جنسي – توليد مثل جنسي در جانوران/ توليد مثل در انسان/ شکل گیری سلول های جنسی ( گامتوژنز) دستگاه تناسلی/دستگاه تناسلی مردان/ ساختار و عمل بیضه ها/ غدد ضمیمه/ هورمون های بیضه – اسپرم زایی یا اسپرماتوژنز/ میتوز / میوز/ خصوصیات اسپرم/ ساختار اسپرم/ کرموزوم های هسته اسپرم انسان – دستگاه تناسلی زنان/ ساختار و عمل تخمدان ها/ غدد جنسی مونث/ تخمک سازی یا اووژنز – میتوز / میوز/ ویژگی های تخمک/ کرموزوم های هسته تخمک انسان/ تفاوت عملکرد اسپرماتوگونی و اووگونی – تفاوت عملکرد هورمون ها در جنس مذکر و مونث / وقایع یک دوره جنسی در زن/ تخمک گذاری – مراحل بعد از تخمک گذاری/ هدف از دوره جنسی در زنان/ لقاح / نتایج لقاح / مکانسیم لقاح – رشد و نمو جنینی/ کاربرد در ورزش/ تستسترون در فعالیت های ورزشی – استروژن در فعالیت های ورزشی فصل دهم: زنجیره های غذایی و هرم عناصر و چرخه عناصر – اکولوژی/ انواع مطالعات اکولوژیکی/ تقسیمات اکولوژی/ اتواکولوژی/ سین اکولوژی – زیستگاه ها/ نظام زیستی و مطالعات اکولوژیکی/ بیوسفر/ اکوسیستم/ جمعیت واحد اکوسیستم – اکوسیستم و اجزاء تشکیل دهنده آن/ عوامل زنده/ زنجیره غذایی/ حلقه های یک زنجیره غذایی – شبکه غذایی/ شبکه حیات / نیاز موجودات زنده به ماده و انرژی/ فتوسنتز/ شیمیوسنتز/ هرم انرژی – جریان انرژی و چرخش مواد در اکوسیستم/ سرنوشت انرژی وارد شده به اکوسیستم/ عوامل غیرزنده – دما/ نور/ گازها/ آب/ ترکیبات معدنی و آلی/ تنظیم اکولوژیک و نظریه گایا/ توالی یا جانشینی – تداخل عمل در جمعیت ها/ رقابت/ همزیستی/ شکار / چرخه های مواد یا چرخه های بیوژئوشیمیایی – چرخه آب/ چرخه گازها/ چرخه اکسیژن/ چرخه نیتروژن/ چرخه کربن فصل یازدهم: محیط زیست 187 – مقدمه/ رشد سریع جمعیت/ انسان و منابع/ انسان و آلودگی ها/ مشکلات محیط زیست هزاره سوم – کاهش غذا و انرژی/ بی آبی در جهان/ نابودی جنگل ها/ کاهش جمعیت بسیاری از پستانداران دریایی – آلاینده های محیط زیست/ انواع آلودگی هایی که انسان در محیط زیست ایجاد کرده است – آلودگی هوا/ عوامل آلوده کننده هوا/ پدیده های ایجاد شده در اثر آلودگی هوا/ اثر گلخانه ایی – شرایط ایجاد مه دود فتوشیمیایی در شهرها/ کلرو فلوئورو کربن ها/ اوزون/آلودگی خاک – آلودگی آب/ عوامل آلوده کننده آب های زیرزمینی/ عوامل آلوده کننده آب های سطحی – مهم ترین عوامل ضرورت عدم تخلیه فاضلاب های صنعتی به آب های جاری و زیر زمینی/ آلودگی صوتی – آلودگی ناشی از مواد رادیواکتیو/ تشعشعات رادیو اكتیو/ صدمات آلودگی اتمی/ آلودگی تصویری – آلاینده های محیط زیست/ گازها/ فلزات/ مواد شیمیایی/مواد رادیواکتیو – ضرورت حفاظت از موجودات زنده