رزیدنت پزشکی است که دوره پزشکی عمومی را به پایان رسانده، در آزمون دستیاری پذیرفته شده و در حال گذراندن دوره آموزش تخصصی در یک رشته مشخص است. انترن یا کارورز، هنوز دانشجوی پزشکی عمومی است و آخرین مرحله این دوره را در بیمارستان می گذراند.
مهم ترین تفاوت انترن و رزیدنت در جایگاه تحصیلی آنهاست: انترن هنوز پزشک عمومی فارغ التحصیل شده نیست، اما رزیدنت مدرک پزشکی عمومی دارد و برای متخصص شدن آموزش می بیند. این دو از نظر میزان مسئولیت، سطح استقلال، نوع فعالیت، مدت دوره و آزمون ورودی نیز با یکدیگر تفاوت دارند.
در ادامه ابتدا تفاوت رزیدنت و انترن را به صورت خلاصه بررسی می کنیم و سپس با وظایف، شرایط ورود، مدت دوره و منابع پیشنهادی هر مرحله آشنا می شویم.
جدول مقایسه انترن و رزیدنت
انترن و رزیدنت هر دو در محیط بیمارستان فعالیت می کنند، اما از نظر جایگاه آموزشی، مدرک، مسئولیت و میزان استقلال در یک سطح قرار ندارند. در جدول زیر می توانید مهم ترین تفاوت های انترن و رزیدنت را به صورت خلاصه مقایسه کنید.
| ویژگی |
انترن |
رزیدنت |
| جایگاه آموزشی |
دانشجوی مرحله پایانی پزشکی عمومی |
پزشک در حال آموزش تخصصی |
| وضعیت مدرک |
هنوز مدرک دکترای حرفه ای پزشکی را دریافت نکرده است |
مدرک دکترای حرفه ای پزشکی دارد |
| مدت دوره |
معمولا حدود ۱۸ ماه |
بسته به رشته معمولا سه تا پنج سال |
| نوع نظارت |
زیر نظر رزیدنت و پزشک مسئول بخش |
زیر نظر پزشکان ارشد و اعضای هیئت علمی |
| نوع فعالیت |
چرخش در بخش های مختلف و آموزش بالینی عمومی |
فعالیت در یک رشته تخصصی مشخص |
| میزان مسئولیت |
مشارکت در مراقبت و پیگیری بیماران زیر نظر پزشکان ارشد |
مسئولیت بیشتر در ارزیابی و مدیریت بالینی بیماران |
| شرط ورود |
قبولی در آزمون جامع علوم بالینی و تکمیل مراحل قبلی |
داشتن شرایط مقرر و قبولی در آزمون دستیاری |
انترن کیست؟
انترن یا کارورز پزشکی، دانشجویی است که دوره های علوم پایه، فیزیوپاتولوژی و کارآموزی بالینی را پشت سر گذاشته و وارد آخرین مرحله پزشکی عمومی شده است. انترن هنوز دانشجو محسوب می شود و مدرک دکترای حرفه ای پزشکی را دریافت نکرده است.
انترن در ایران چه وظایفی دارد؟
انترن در بخش های مختلف بیمارستان مانند داخلی، جراحی، اطفال، زنان و زایمان و اورژانس حضور پیدا می کند. مهم ترین وظایف او عبارت اند از:
- گرفتن شرح حال و انجام معاینه اولیه بیمار
- ثبت شرح حال و یافته های معاینه در پرونده
- شرکت در راندهای بخش و اورژانس
- پیگیری نتایج آزمایش ها، تصویربرداری ها و مشاوره های بیمار
- مشارکت در ثبت دستورات اولیه درمانی زیر نظر پزشک ارشد
- شرکت در کشیک های شبانه و حضور در بخش و اورژانس
- حضور در کلاس ها، کنفرانس ها و جلسات آموزشی
فعالیت های انترن زیر نظر رزیدنت و پزشک مسئول بخش انجام می شود و تشخیص نهایی یا تصمیم های مهم درمانی بر عهده او نیست. پس از پایان دوره انترنی، تکمیل واحدهای آموزشی و انجام سایر الزامات دانشگاه، دانشجو مدرک دکترای حرفه ای پزشکی دریافت می کند.
Intern در سیستم آموزشی آمریکا به چه کسی گفته می شود؟
معنای اصطلاح Intern در سیستم آموزشی آمریکا با انترن در ایران متفاوت است. در آمریکا، Intern معمولا به پزشکی گفته می شود که فارغ التحصیل شده و سال اول دوره رزیدنتی خود را می گذراند. این مرحله با عنوان PGY-1 یا سال اول پس از فارغ التحصیلی نیز شناخته می شود.
بنابراین:
![انترن کیست؟]()
رزیدنت کیست؟
رزیدنت که در ساختار رسمی آموزش پزشکی ایران «دستیار تخصصی» نامیده می شود، پزشکی است که دوره پزشکی عمومی را به پایان رسانده و پس از قبولی در آزمون پذیرش دستیار تخصصی، وارد آموزش یک رشته تخصصی شده است.
رزیدنت در رشته ای مشخص مانند بیماری های داخلی، جراحی عمومی، اطفال، زنان و زایمان، بیهوشی یا روانپزشکی آموزش می بیند. او هم زمان با آموزش نظری، در بیمارستان و مراکز آموزشی درمانی فعالیت بالینی دارد و زیر نظر اعضای هیئت علمی و پزشکان مسئول بخش کار می کند.
رزیدنت مدرک پزشکی عمومی دارد، اما تا زمانی که دوره تخصص و الزامات مربوط به آن را به پایان نرسانده باشد، پزشک متخصص محسوب نمی شود. میزان مسئولیت و استقلال او نیز با افزایش سال دستیاری و متناسب با رشته، تجربه و مقررات مرکز آموزشی بیشتر می شود.
مدت دوره رزیدنتی
مدت دوره رزیدنتی به رشته تخصصی بستگی دارد. بسیاری از رشته های تخصصی پزشکی حدود سه تا پنج سال طول می کشند و بعضی رشته ها ممکن است دوره طولانی تری داشته باشند.
فوق تخصص، مرحله جداگانه ای است که پزشک پس از پایان دوره تخصص و در صورت داشتن شرایط لازم می تواند وارد آن شود؛ بنابراین نباید دوره فوق تخصص را بخشی از مدت رزیدنتی یک رشته تخصصی در نظر گرفت.
از آنجا که مدت دوره ها و مقررات آموزشی ممکن است تغییر کند، برای مشاهده زمان دقیق هر رشته باید آخرین دفترچه آزمون دستیاری و برنامه آموزشی مصوب همان رشته بررسی شود.
شرایط ورود به دوره رزیدنتی چیست؟
برای ورود به دوره رزیدنتی، داوطلب باید مدرک دکترای حرفه ای پزشکی داشته باشد، شرایط اعلام شده برای شرکت در آزمون پذیرش دستیار تخصصی را احراز کند و در این آزمون پذیرفته شود. پس از اعلام نتیجه، مراحل انتخاب رشته و سایر مراحل پذیرش نیز باید طی شوند.
ضوابط مربوط به طرح نیروی انسانی، نظام وظیفه، سهمیه ها، مدارک مورد نیاز و شرایط ثبت نام ممکن است در هر دوره تغییر کند. بنابراین آخرین دفترچه رسمی آزمون پذیرش دستیار تخصصی باید مبنای اقدام داوطلب قرار گیرد.
تفاوت رزیدنت با پزشک متخصص و اتند
رزیدنت دوره تخصص خود را می گذراند و هنوز آموزش او به پایان نرسیده است؛ اما پزشک متخصص دوره تخصصی و الزامات آموزشی مربوط به آن را تکمیل کرده است.
در بیمارستان های آموزشی، اصطلاح «اتند» معمولا برای پزشک ارشد یا عضو هیئت علمی مسئول آموزش و نظارت بر تیم درمانی به کار می رود. بنابراین اتند و متخصص همیشه دقیقا مترادف نیستند؛ ممکن است یک پزشک متخصص باشد، اما در یک تیم آموزشی نقش اتند را بر عهده نداشته باشد.
رزیدنت فعالیت های خود را زیر نظر پزشکان ارشد و اعضای هیئت علمی انجام می دهد. با افزایش تجربه و سال دستیاری، سطح مسئولیت او بیشتر می شود، اما همچنان باید در چارچوب برنامه آموزشی و مقررات مرکز درمانی فعالیت کند.
تفاوت انترن با رزیدنت چیست؟
مهم ترین تفاوت انترن و رزیدنت به جایگاه آموزشی آنها مربوط می شود. انترن هنوز دانشجوی پزشکی عمومی است، اما رزیدنت دوره پزشکی عمومی را به پایان رسانده و وارد آموزش تخصصی شده است.
تفاوت های اصلی آنها عبارت اند از:
- مرحله آموزشی: انترن در آخرین مرحله پزشکی عمومی قرار دارد؛ رزیدنت دوره تخصص را می گذراند.
- مدرک: انترن هنوز مدرک دکترای حرفه ای پزشکی را دریافت نکرده است؛ رزیدنت این مدرک را دارد.
- حوزه فعالیت: انترن در بخش های مختلف بیمارستان می چرخد؛ رزیدنت در یک رشته تخصصی مشخص آموزش می بیند.
- مسئولیت: رزیدنت نسبت به انترن مسئولیت بالینی بیشتری دارد.
- استقلال: هر دو زیر نظر پزشکان ارشد فعالیت می کنند، اما رزیدنت متناسب با رشته و سال دستیاری استقلال بیشتری دارد.
- مدت دوره: انترنی معمولا حدود ۱۸ ماه است؛ مدت رزیدنتی با توجه به رشته متفاوت است.
جزئیات مربوط به وظایف این دو گروه در جدول مقایسه وظایف در ادامه مطلب آمده است.
مراحل تحصیل پزشکی در ایران
تحصیل پزشکی در ایران به طور کلی به چهار دوره اصلی تقسیم می شود. دانستن این چهار مرحله کمک می کند جایگاه انترن و رزیدنت را بهتر درک کنید.
۱. دوره علوم پایه
اولین مرحله از تحصیل پزشکی دوره علوم پایه است که حدود دو سال طول می کشد. در این دوره دانشجو بیشتر با مفاهیم پایه ای و تئوری آشنا می شود و معمولا هنوز ارتباط مستقیمی با بیمار و فضای بیمارستان ندارد.
در این دوره دروسی مانند موارد زیر تدریس می شوند:
- آناتومی (ساختمان بدن انسان)
- فیزیولوژی (نحوه عملکرد طبیعی اعضای بدن)
- بیوشیمی
- بافت شناسی
- ایمنی شناسی
- جنین شناسی
- میکروبیولوژی پایه
هدف این دوره، آشنایی دانشجو با ساختار بدن، عملکرد طبیعی اندام ها و مبانی علمی مورد نیاز برای ورود به مراحل بعدی آموزش پزشکی است.
در پایان علوم پایه، دانشجو باید در آزمون جامع علوم پایه شرکت کند. قبولی در این آزمون شرط ورود به مرحله بعدی یعنی فیزیوپاتولوژی است.
۲. دوره فیزیوپاتولوژی
دوره فیزیوپاتولوژی معمولا حدود یک سال طول می کشد و نقش پل ارتباطی بین علوم پایه و دوره های بالینی را بازی می کند. در این مرحله، دانشجو از دنیای صرفا تئوری فاصله می گیرد و کم کم به سمت فهم بیماری ها در سطح ارگان و سیستم های بدن حرکت می کند.
در فیزیوپاتولوژی، موضوعاتی مانند:
- پاتولوژی (شناخت ماهیت و تغییرات بافتی بیماری ها)
- فارماکولوژی (شناخت داروها و نحوه اثر آنها)
- فیزیولوژی پیشرفته
- مطالعه بیماری ها به تفکیک سیستم های بدن (قلب، ریه، گوارش، اعصاب و …)
آموزش داده می شود.
۳. دوره کارآموزی بالینی (استاجری / اکسترنی)
بعد از فیزیوپاتولوژی، دانشجو وارد دوره کارآموزی بالینی می شود. این دوره که معمولا بین ۲۰ تا ۲۷ ماه طول می کشد، طولانی ترین و یکی از مهم ترین بخش های آموزش پزشکی است.
در این مرحله:
- دانشجو در قالب گروه های کوچک در بخش های مختلف بیمارستان (داخلی، جراحی، زنان، اطفال، عفونی، روانپزشکی، اورژانس و …) حضور پیدا می کند.
- با بیماران از نزدیک در تماس است، شرح حال می گیرد، معاینه انجام می دهد و در کنار اساتید و رزیدنت ها تشخیص و طرح درمان را یاد می گیرد.
- در کنفرانس های صبحگاهی، گزارش بیماران، کلاس های کنار تخت بیمار و … شرکت می کند.
در این دوره، دانشجو هنوز مسئولیت مستقیم و مستقل بر عهده ندارد، اما نقش فعالی در تیم آموزشی و درمانی دارد. در واقع این مرحله جایی است که دانشجو یاد می گیرد چگونه با بیمار صحبت کند، چگونه شکایت های بیمار را به زبان پزشکی تبدیل کند و اولین پله های مهارت بالینی را طی کند.
در پایان این دوره، دانشجو باید در آزمون «پره انترنی» شرکت کند تا بتواند وارد دوره بعدی یعنی کارورزی (انترنی) شود که از نظر مسئولیت، جدی تر و سنگین تر است.
۴. دوره کارورزی بالینی (انترنی)
آخرین مرحله از دوره پزشکی عمومی، کارورزی بالینی است که به آن «انترنی» نیز گفته می شود. این دوره معمولا حدود ۱۸ ماه طول می کشد و در این مدت دانشجو نقش بسیار فعال تری در مراقبت از بیماران پیدا می کند.
در دوره کارورزی:
- انترن در بخش های مختلف بیمارستان کشیک می دهد.
- به صورت مستقیم تر در ویزیت، معاینه و ثبت دستورات اولیه زیر نظر رزیدنت و پزشک مسئول بخش مشارکت می کند.
- در اورژانس، بخش های بستری و کلینیک های آموزشی حضور جدی تری دارد.
- مسئولیت های او از سطح یک کارآموز صرف فراتر می رود، اما همچنان از نظر قانونی و حرفه ای تحت نظر پزشکان ارشد است.
پس از پایان دوره انترنی و تکمیل واحدها و سایر الزامات آموزشی دانشگاه، دانشجو مدرک دکترای حرفه ای پزشکی دریافت می کند و پزشک عمومی محسوب می شود.
![مراحل تحصیل پزشکی در ایران]()
تفاوت استاجر، انترن و رزیدنت چیست؟
استاجر، انترن و رزیدنت هر سه در محیط بیمارستان آموزش می بینند، اما در مراحل متفاوتی قرار دارند:
- استاجر یا کارآموز بالینی، دانشجوی پزشکی عمومی است که برای نخستین بار به صورت گسترده وارد بخش های بالینی می شود و مسئولیت مستقیم و مستقلی در درمان بیمار ندارد.
- انترن یا کارورز، دانشجوی مرحله پایانی پزشکی عمومی است و در مراقبت از بیماران، کشیک ها و پیگیری امور بالینی مشارکت فعال تری دارد.
- رزیدنت یا دستیار تخصصی، پزشکی است که دوره عمومی را تمام کرده و در یک رشته تخصصی آموزش می بیند.
در نتیجه، میزان مسئولیت و استقلال معمولا از استاجر به انترن و سپس به رزیدنت افزایش پیدا می کند.
جدول مقایسه وظایف انترن و رزیدنت
وظایف دقیق انترن و رزیدنت در همه بیمارستان ها یکسان نیست و به رشته، سال آموزشی، مقررات دانشگاه و نظر پزشک مسئول بخش بستگی دارد.
| فعالیت |
انترن |
رزیدنت |
| گرفتن شرح حال |
انجام می دهد |
انجام می دهد و اطلاعات را برای تصمیم گیری تخصصی بررسی می کند |
| معاینه بیمار |
معاینه اولیه زیر نظر پزشکان ارشد |
معاینه و ارزیابی تخصصی متناسب با سطح آموزشی |
| ثبت اطلاعات پرونده |
ثبت شرح حال، معاینه و پیگیری ها |
ثبت ارزیابی، روند درمان و اقدامات تخصصی |
| تصمیم گیری درمانی |
تصمیم نهایی بر عهده او نیست |
با استقلال نسبی بیشتر و زیر نظر پزشک مسئول |
| حضور در جراحی و اقدامات درمانی |
مشاهده یا کمک متناسب با سطح آموزش |
مشارکت فعال تر متناسب با رشته و سال دستیاری |
| کشیک بیمارستانی |
دارد |
دارد و معمولا مسئولیت بیشتری بر عهده می گیرد |
| آموزش دانشجویان |
بیشتر در جایگاه یادگیرنده است |
ممکن است در آموزش دانشجویان و انترن ها مشارکت کند |
| حوزه فعالیت |
چرخش در بخش های مختلف |
فعالیت متمرکز در یک رشته تخصصی |
حقوق، کشیک و شرایط کاری انترن و رزیدنت
شرایط کاری انترن و رزیدنت به دانشگاه، بیمارستان، رشته، بخش و مقررات جاری بستگی دارد. هر دو گروه ممکن است کشیک های شبانه و ساعات کاری فشرده داشته باشند، اما میزان مسئولیت رزیدنت معمولا بیشتر است.
شرایط انترن
انترن در بخش های مختلف بیمارستان به صورت چرخشی فعالیت می کند و ممکن است در اورژانس، بخش های بستری و درمانگاه کشیک داشته باشد. در بعضی دانشگاه ها مبلغی به عنوان کمک هزینه یا حق الزحمه به انترن پرداخت می شود، اما مبلغ و شرایط پرداخت یکسان نیست.
شرایط رزیدنت
رزیدنت علاوه بر معاینه و پیگیری بیماران، در تصمیم گیری های بالینی، انجام اقدامات تخصصی متناسب با سطح آموزشی و آموزش دانشجویان نیز مشارکت دارد. تعداد کشیک ها و فشار کاری در رشته ها و سال های مختلف دستیاری متفاوت است.
میزان دریافتی، ساعات حضور، بیمه و سایر شرایط رزیدنت ها و انترن ها ممکن است تغییر کند. به همین دلیل، برای اطلاع از جزئیات باید آخرین بخشنامه وزارت بهداشت و مقررات دانشگاه محل تحصیل بررسی شود.
آزمون های مهم در مسیر انترنی و رزیدنتی
۱. آزمون پره انترنی
آزمون پره انترنی که با عنوان «آزمون جامع علوم بالینی» نیز شناخته می شود، برای ورود دانشجویان پزشکی به دوره کارورزی یا انترنی برگزار می شود.
این آزمون:
- پس از گذراندن دوره کارآموزی بالینی برگزار می شود.
- قبولی در آن یکی از شرایط ورود به دوره کارورزی یا انترنی است.
- سوالاتی از مباحث مختلف بالینی مانند داخلی، جراحی، زنان و زایمان، اطفال، روانپزشکی و عفونی دارد.
دانشجویان برای آمادگی در این آزمون معمولا از منابع رسمی، کتاب های مرور و جمع بندی و سوالات دوره های گذشته استفاده می کنند. منابع، ضوابط و زمان برگزاری آزمون ممکن است تغییر کند؛ بنابراین داوطلبان باید آخرین اطلاعیه ها و منابع رسمی آزمون جامع علوم بالینی را بررسی کنند.
۲. آزمون دستیاری یا رزیدنتی
آزمون پذیرش دستیار تخصصی برای ورود پزشکان واجد شرایط به دوره های تخصصی پزشکی برگزار می شود. قبولی در این آزمون به تنهایی به معنای ورود قطعی به دوره رزیدنتی نیست و داوطلب باید مراحل بعدی مانند انتخاب رشته و فرایند پذیرش را نیز طی کند.
داوطلبان برای آمادگی در آزمون دستیاری معمولا از موارد زیر استفاده می کنند:
- منابع رسمی اعلام شده برای آزمون
- کتاب های مرور، خلاصه و نکته
- بانک سوالات دوره های گذشته
- برنامه های جمع بندی و مرور مباحث
شرایط ثبت نام، ضوابط مربوط به طرح نیروی انسانی، وضعیت نظام وظیفه، سهمیه ها، رشته های قابل انتخاب و زمان بندی پذیرش ممکن است در هر دوره تغییر کند. بنابراین داوطلبان باید آخرین دفترچه رسمی آزمون پذیرش دستیار تخصصی و اطلاعیه های مراجع برگزارکننده را مبنا قرار دهند.
![آزمون های مهم در مسیر انترنی و رزیدنتی]()
کتاب ها و منابع پیشنهادی برای مراحل مختلف پزشکی
فهرست زیر برای آشنایی کلی با بعضی از منابع شناخته شده مراحل مختلف پزشکی ارائه شده است و لزوما فهرست رسمی آزمون های وزارت بهداشت یا برنامه آموزشی همه دانشگاه ها نیست. منابع رسمی، فصل های آزمون و ویرایش کتاب ها ممکن است تغییر کنند؛ بنابراین پیش از تهیه یا مطالعه هر کتاب، آخرین فهرست رسمی و برنامه آموزشی دانشگاه خود را بررسی کنید.
۱. منابع پیشنهادی برای دوره علوم پایه
در دوره علوم پایه، دانشجویان برای یادگیری مباحثی مانند آناتومی، فیزیولوژی، بیوشیمی و بافت شناسی از منابع دانشگاهی و کتاب های مرجع استفاده می کنند. بعضی از منابع شناخته شده این دوره عبارت اند از:
- Gray's Anatomy for Students و Snell's Clinical Anatomy برای آناتومی
- Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology برای فیزیولوژی
- Lippincott's Illustrated Reviews: Biochemistry برای بیوشیمی
- Junqueira's Basic Histology برای بافت شناسی
دانشجویانی که برای آزمون جامع علوم پایه آماده می شوند، می توانند در کنار منابع مرجع از کتاب های خلاصه، مرور و بانک سوالات دوره های گذشته نیز استفاده کنند.
مطلب مرتبط: معرفی مهم ترین کتاب های علوم پایه پزشکی
۲. منابع پیشنهادی برای دوره فیزیوپاتولوژی
در دوره فیزیوپاتولوژی، تمرکز دانشجو بر شناخت سازوکار بیماری ها، پاتولوژی، فارماکولوژی و بیماری های دستگاه های مختلف بدن است. از منابع شناخته شده این مرحله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease برای پاتولوژی
- Katzung Basic and Clinical Pharmacology برای فارماکولوژی
- کتاب های فیزیوپاتولوژی دستگاه های مختلف براساس برنامه آموزشی دانشگاه
استفاده از کتاب های مرور و خلاصه می تواند برای جمع بندی مطالب مفید باشد، اما منابع مورد استفاده باید با برنامه آموزشی و منابع معرفی شده از سوی دانشگاه هماهنگ باشند.
۳. منابع پیشنهادی برای دوره کارآموزی بالینی یا استاجری
دانشجو در دوره استاجری وارد بخش های بالینی می شود و برای یادگیری شرح حال گیری، معاینه، تشخیص افتراقی و اصول درمان به منابع بالینی نیاز دارد. بعضی از منابع شناخته شده این مرحله عبارت اند از:
- Harrison's Principles of Internal Medicine برای بیماری های داخلی
- Schwartz's Principles of Surgery برای جراحی
- Williams Obstetrics برای زنان و زایمان
- Nelson Textbook of Pediatrics برای اطفال
- منابع عمومی روانپزشکی متناسب با برنامه آموزشی دانشگاه
این کتاب ها منابع گسترده ای هستند و معمولا لازم نیست دانشجوی استاجر تمام فصل های آنها را مطالعه کند. انتخاب فصل ها باید براساس بخش بالینی، برنامه دانشگاه و توصیه استاد انجام شود. کتاب های خلاصه بالینی، مرور سریع و بانک سوالات نیز می توانند برای امتحانات هر بخش مفید باشند.
۴. منابع پیشنهادی برای دوره انترنی
در دوره انترنی، تمرکز دانشجو بیشتر بر مهارت های بالینی، ارزیابی بیمار، تصمیم گیری زیر نظر پزشکان ارشد و آمادگی برای فعالیت به عنوان پزشک عمومی است. منابع قابل استفاده در این مرحله شامل موارد زیر هستند:
- Oxford Handbook of Clinical Medicine
- Pocket Medicine: The Massachusetts General Hospital Handbook of Internal Medicine
- Harrison's Manual of Medicine
- مجموعه کتاب های Case Files برای رشته های مختلف
- منابع رسمی و کتاب های مرور آزمون های بالینی
- بانک سوالات و نمونه سوالات دوره های گذشته
در این دوره، انتخاب منابع کاربردی و قابل استفاده در بخش اهمیت بیشتری دارد. به جای مطالعه کامل کتاب های حجیم، بهتر است دانشجو فصل های مرتبط با بخش محل فعالیت و مسائل بالینی پرتکرار را مطالعه کند.
۵. منابع پیشنهادی برای دوره رزیدنتی
منابع مورد نیاز رزیدنت به رشته تخصصی، سال دستیاری، برنامه آموزشی و منابع رسمی آزمون های ارتقا و دانشنامه بستگی دارد. جدول زیر فقط بعضی از کتاب های شناخته شده رشته های مختلف را معرفی می کند و نباید آن را فهرست قطعی منابع رسمی در نظر گرفت.
| رشته |
کتاب های پیشنهادی |
| بیماری های داخلی |
Harrison's Principles of Internal Medicine و Goldman-Cecil Medicine |
| جراحی عمومی |
Schwartz's Principles of Surgery و Sabiston Textbook of Surgery |
| زنان و زایمان |
Williams Obstetrics و Berek and Novak's Gynecology |
| اطفال |
Nelson Textbook of Pediatrics |
| قلب و عروق |
Braunwald's Heart Disease |
| روانپزشکی |
Kaplan and Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry |
| بیماری های عفونی |
Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases |
| بیهوشی |
Miller's Anesthesia |
| پوست |
Fitzpatrick's Dermatology |
| چشم پزشکی |
Kanski's Clinical Ophthalmology |
| گوش، حلق و بینی |
Cummings Otolaryngology |
| ارتوپدی |
Campbell's Operative Orthopaedics |
| رادیولوژی |
Grainger and Allison's Diagnostic Radiology |
| پاتولوژی |
Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease |
رزیدنت ها علاوه بر کتاب های مرجع، ممکن است از گایدلاین های علمی، کتاب های مرور، منابع خلاصه، بانک سوالات و منابع معرفی شده برای آزمون های ارتقا و دانشنامه استفاده کنند. پیش از تهیه هر منبع، باید نام کتاب، ویرایش مورد نیاز و فصل های تعیین شده با آخرین برنامه آموزشی و فهرست رسمی همان رشته تطبیق داده شود.
![کتاب ها و منابع پیشنهادی برای مراحل مختلف پزشکی]()
نکات مهم برای انتخاب منابع پزشکی
پیش از انتخاب یا خرید منابع هر مرحله، به نکات زیر توجه کنید:
- آخرین فهرست منابع رسمی وزارت بهداشت، دانشگاه یا برگزارکننده آزمون را بررسی کنید.
- مطمئن شوید کتاب انتخاب شده با مرحله آموزشی و هدف مطالعه شما هماهنگ است.
- پیش از خرید، ویرایش کتاب و فصل های مورد نیاز را بررسی کنید.
- برای آزمون ها، منابع مرجع را در کنار کتاب های مرور و بانک سوالات مطالعه کنید.
- در دوره های بالینی، فصل های مرتبط با بخش محل فعالیت را در اولویت قرار دهید.
- اگر کتاب ترجمه شده تهیه می کنید، کیفیت ترجمه و مطابقت آن با ویرایش متن اصلی را بررسی کنید.
سوالات متداول
رزیدنت کیست و چه فرقی با انترن دارد؟
انترن دانشجوی مرحله پایانی پزشکی عمومی است که دوره کارورزی را در بیمارستان می گذراند و هنوز مدرک دکترای حرفه ای پزشکی را دریافت نکرده است. رزیدنت پزشکی است که دوره عمومی را به پایان رسانده، در آزمون دستیاری پذیرفته شده و در یک رشته تخصصی آموزش می بیند. رزیدنت نسبت به انترن مسئولیت بالینی و استقلال بیشتری دارد، اما او نیز زیر نظر پزشکان ارشد و اعضای هیئت علمی فعالیت می کند.
دوره انترنی چند سال است؟
دوره انترنی در ایران معمولا حدود ۱۸ ماه طول می کشد و در این مدت دانشجو در بخش های مختلف بیمارستان به صورت چرخشی حضور دارد و کشیک می دهد.
دوره رزیدنتی چند سال است؟
مدت دوره رزیدنتی به رشته تخصصی بستگی دارد و بسیاری از رشته ها حدود سه تا پنج سال طول می کشند. برای اطلاع از مدت دقیق هر رشته باید برنامه آموزشی مصوب و آخرین اطلاعات رسمی همان رشته بررسی شود.
بعد از انترنی چه می شود؟
پس از پایان دوره انترنی و تکمیل سایر الزامات آموزشی دانشگاه، دانشجو مدرک دکترای حرفه ای پزشکی دریافت می کند و پزشک عمومی محسوب می شود. ادامه مسیر او می تواند شامل انجام تعهدات قانونی، فعالیت به عنوان پزشک عمومی یا اقدام برای ورود به دوره تخصص باشد. شرایط هر مسیر باید براساس مقررات روز بررسی شود.
چرا دوره انترنی و رزیدنتی پرچالش است؟
انترنی و رزیدنتی ممکن است به دلیل کشیک های بیمارستانی، ساعات کاری فشرده، مسئولیت در قبال بیماران و هم زمان بودن آموزش با فعالیت بالینی، دوره های پرچالشی باشند. میزان فشار کاری به دانشگاه، بیمارستان، رشته، بخش و شرایط فردی بستگی دارد.
آیا انترن و رزیدنت حقوق می گیرند؟
برای انترن ها و دستیاران تخصصی ممکن است براساس مقررات جاری دانشگاه و وزارت بهداشت، کمک هزینه، حق الزحمه یا دریافتی دوره آموزشی در نظر گرفته شود. مبلغ، شرایط پرداخت، بیمه و سایر مزایا ممکن است با توجه به دانشگاه، دوره آموزشی و مصوبات جاری متفاوت باشد. برای اطلاع دقیق باید آخرین مقررات رسمی و ضوابط دانشگاه محل تحصیل بررسی شود.
آیا رزیدنت پزشک متخصص است؟
خیر. رزیدنت مدرک پزشکی عمومی دارد و در حال گذراندن دوره تخصصی است، اما هنوز دوره تخصص خود را به پایان نرسانده است. او پس از تکمیل دوره و الزامات آموزشی مربوط به رشته می تواند به عنوان پزشک متخصص شناخته شود.
آیا انترن پزشک محسوب می شود؟
انترن هنوز دانشجوی پزشکی عمومی است و مدرک دکترای حرفه ای پزشکی را دریافت نکرده است. او در مراقبت از بیماران مشارکت دارد، اما فعالیت هایش باید زیر نظر پزشکان ارشد انجام شود و مسئول تصمیم نهایی درمان نیست.
رزیدنت بالاتر است یا انترن؟
رزیدنت از نظر مرحله تحصیلی، تجربه، مسئولیت و میزان استقلال بالاتر از انترن قرار دارد. انترن هنوز دانشجوی پزشکی عمومی است؛ اما رزیدنت پزشک عمومی فارغ التحصیل شده ای است که دوره تخصص را می گذراند.
آیا انترن می تواند نسخه بنویسد؟
انترن در محیط آموزشی و در چارچوب وظایف تعیین شده می تواند در ثبت دستورات و امور درمانی مشارکت کند، اما فعالیت او مستقل نیست و باید زیر نظر پزشکان مسئول انجام شود. حدود دقیق این وظایف به مقررات دانشگاه و مرکز درمانی بستگی دارد.
رزیدنت زیر نظر چه کسی کار می کند؟
رزیدنت زیر نظر اعضای هیئت علمی، پزشکان ارشد و مسئولان آموزشی بخش فعالیت می کند. میزان نظارت و استقلال او با توجه به رشته و سال دستیاری متفاوت است.
آیا دوره انترنی جزو پزشکی عمومی است؟
بله. انترنی آخرین مرحله آموزش پزشکی عمومی است و دانشجو پس از پایان آن و تکمیل سایر الزامات دانشگاه، مدرک دکترای حرفه ای پزشکی دریافت می کند.
رزیدنتی قبل از طرح است یا بعد از طرح؟
شرایط شرکت در آزمون و شروع دوره دستیاری به ضوابط اعلام شده در دفترچه همان دوره بستگی دارد. وضعیت طرح نیروی انسانی، معافیت ها و سایر شرایط ممکن است تغییر کند؛ بنابراین نمی توان برای همه داوطلبان یک پاسخ ثابت ارائه کرد.
جمع بندی
انترن و رزیدنت هر دو در بیمارستان فعالیت می کنند، اما جایگاه آموزشی یکسانی ندارند. انترن هنوز دانشجوی پزشکی عمومی و در حال گذراندن دوره کارورزی است؛ در حالی که رزیدنت مدرک پزشکی عمومی دارد و پس از قبولی در آزمون دستیاری، برای دریافت تخصص در یک رشته مشخص آموزش می بیند.
رزیدنت نسبت به انترن مسئولیت، تجربه و استقلال بیشتری دارد، اما او نیز تا پایان دوره تخصص زیر نظر پزشکان ارشد و اعضای هیئت علمی فعالیت می کند. مدت دوره، نوع کشیک، وظایف و منابع مورد نیاز هر کدام نیز با توجه به مرحله آموزشی و رشته متفاوت است.