فهرست منابع آزمون و معرفی رفرنس های امتحان علوم پایه پزشکی
منابع آزمون را دبیرخانه شورای آموزش پزشکی عمومی اعلام می کند. اطلاعیه معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، فایل منابع علوم پایه پزشکی را در کنار منابع آزمون های دیگر منتشر کرده است؛ هنگام دریافت، فایل «علوم پایه پزشکی» را انتخاب کنید و آن را با پیش کارورزی، دستیاری یا پذیرش پزشکی از مقطع کارشناسی اشتباه نگیرید.
جدول زیر برای شناسایی سریع کتاب هاست. برای درس هایی که محدوده منتخب دارند، توضیح بخش مربوط و فایل رسمی منابع علوم پایه پزشکی را نیز بررسی کنید. جدول به معنی معرفی تمام فصل های همه کتاب ها نیست.
منابع اعلام شده برای بازه بهمن ۱۴۰۵ تا بهمن ۱۴۰۶
| درس |
کتاب معرفی شده |
ویرایش یا مشخصه لازم |
| آناتومی |
آناتومی بالینی ناحیه ای اسنل |
۱۱؛ ۲۰۲۴ |
| بافت شناسی |
بافت شناسی پایه جان کوئیرا |
۱۷؛ ۲۰۲۴ |
| جنین شناسی |
جنین شناسی پزشکی لانگمن |
۱۵؛ ۲۰۲۲ |
| فیزیولوژی |
فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال |
۱۵؛ ۲۰۲۵؛ دارای حذفیات |
| بیوشیمی |
بیوشیمی مصور لیپینکات |
۹؛ ۲۰۲۵؛ بخش های منتخب |
| اصول خدمات سلامت |
اصول و کلیات خدمات سلامت؛ خواجه دلوئی و همکاران |
سال ۱۳۹۹ |
| اپیدمیولوژی |
اپیدمیولوژی گوردیس |
۷؛ ۲۰۲۴؛ فصل های منتخب |
| باکتری شناسی |
میکروب شناسی پزشکی مورای |
۱۰؛ ۲۰۲۶؛ مباحث منتخب |
| انگل شناسی |
انگل شناسی پزشکی مارکل و ووگ ۲۰۲۰؛ ترجمه اعضای بورد انگل شناسی |
ترجمه سال ۱۴۰۴؛ انتشارات دانشگاه تهران |
| قارچ شناسی |
میکروب شناسی پزشکی مورای |
۱۰؛ ۲۰۲۶؛ فصل های منتخب |
| ویروس شناسی |
میکروب شناسی پزشکی جاوتز |
۲۸؛ ۲۰۱۹؛ محدوده منتخب |
| ایمنی شناسی |
ایمنی شناسی پایه ابوالعباس |
۷؛ سال درج شده در اطلاعیه: ۲۰۲۳ |
| زبان انگلیسی |
چهار عنوان آموزشی؛ مشخصات در بخش زبان |
ویرایش ها مطابق جدول رسمی |
آناتومی در رفرنس علوم پایه پزشکی

آناتومی یکی از دروس مهم رشته پزشکی است. در فهرست مورد بررسی، کتاب آناتومی بالینی ناحیه ای اسنل، ویرایش یازدهم معرفی شده است. عنوان انگلیسی این کتاب به ناحیه های بدن اشاره دارد؛ هنگام انتخاب، آن را با کتاب نوروآناتومی اسنل یا خلاصه های مبتنی بر ویرایش های قدیمی اشتباه نگیرید.
گری برای دانشجویان نیز کتاب شناخته شده ای در آموزش آناتومی است، اما در ردیف آناتومی این فهرست، اسنل درج شده است. معتبر بودن یک کتاب دیگر، به معنی اضافه شدن آن به منابع رسمی این بازه نیست. اگر از ترجمه چندجلدی استفاده می کنید، مشخصات ویرایش مبنا و کامل بودن مجموعه را بررسی کنید؛ تعداد جلد به تنهایی نشان دهنده کامل یا خلاصه بودن ترجمه نیست.
بافت شناسی در رفرنس علوم پایه پزشکی
کتاب بافت شناسی پایه جان کوئیرا را می توان به عنوان رفرنس اصلی درس بافت شناسی در این فهرست معرفی کرد؛ ویرایش هفدهم ملاک است. هنگام خرید، سال چاپ فارسی را با سال ویرایش اصلی یکی ندانید. تجدید چاپ یک ترجمه قدیمی، آن را به ترجمه ویرایش هفدهم تبدیل نمی کند.
جنین شناسی در رفرنس علوم پایه پزشکی

تصویر معرفی لانگمن از نسخه پیشین مقاله حفظ شده است؛ ویرایش مورد نیاز را از جدول و مشخصات کتاب کنترل کنید.
از دروس دیگری که در آزمون علوم پایه باید به آن اشاره کرد، درس جنین شناسی است. جنین شناسی پزشکی لانگمن، ویرایش پانزدهم در فهرست این بازه آمده است. کتابی با عنوان لانگمن ۲۰۱۹ را صرف شباهت نام، معادل ویرایش معرفی شده ندانید.
اگر جزوه یا خلاصه ای دارید، ابتدا ویرایش منبع آن را مشخص کنید. سپس فهرست فصل ها و پوشش شکل ها را با کتاب مبنا بسنجید. خلاصه ای که ویرایش مرجع خود را اعلام نکرده، برای تشخیص انطباق با منابع جدید اطلاعات کافی در اختیار شما نمی گذارد.
فیزیولوژی در رفرنس علوم پایه پزشکی
فیزیولوژی از دروس مهم در آزمون علوم پایه پزشکی است. اصلی ترین منبع این درس در فهرست حاضر، فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، ویرایش پانزدهم است. این منبع با فهرست مشخصی از فصل های مستثناشده معرفی شده؛ بنابراین «گایتون منبع است» به معنی آزمونی بودن تمام فصل های آن نیست.
حذفیات گایتون در این فهرست
فصل های مستثناشده عبارت اند از: ۳، ۱۳، ۲۲، ۲۳، ۳۲، ۳۵، ۳۶، ۴۳، ۴۴، ۴۵، ۶۷، ۶۸، ۶۹، ۷۰، ۷۲، ۷۳، ۷۴، ۸۳، ۸۴ و ۸۵. این شماره ها مربوط به ویرایش معرفی شده اند؛ روی ویرایش دیگر یا خلاصه ای با شماره گذاری متفاوت اعمالشان نکنید.
برای تطبیق ترجمه چندجلدی، عنوان فصل را هم کنار شماره آن بنویسید. اگر خلاصه یا درسنامه مباحث چند فصل را ادغام کرده است، محدوده را از روی عنوان مبحث کنترل کنید، نه فقط شماره فصل یا جلد. مطالعه جزوه و منابع تکمیلی نیز می تواند مفید باشد، به شرط آنکه انطباق آن ها با محدوده رسمی روشن باشد.
بیوشیمی در رفرنس علوم پایه پزشکی
بیوشیمی از دروس مهم آزمون علوم پایه پزشکی است. در فهرست این بازه، بیوشیمی مصور لیپینکات، ویرایش نهم معرفی شده است. دولین، هارپر و لیپینکات سه کتاب متفاوت اند؛ نام یا لینک یکی را نباید کنار مشخصات کتاب دیگر گذاشت.
مطالعه این درس از رفرنس ممکن است زمان بر باشد؛ اگر از خلاصه استفاده می کنید، فهرست آن را با همین بخش های منتخب تطبیق دهید. درسنامه ای که برای یک آزمون دیگر نوشته شده، ممکن است مباحث بیشتری یا کمتری داشته باشد. برای آشنایی عمومی با کتاب های دانشگاهی، معرفی کتاب های علوم پایه پزشکی را ببینید؛ فهرست رسمی آزمون را از آن جدا نگه دارید.
باکتری شناسی در رفرنس علوم پایه پزشکی
درس باکتری شناسی از درس های دیگری است که در آزمون علوم پایه از آن سوال مطرح می شود. در فهرست حاضر، میکروب شناسی پزشکی مورای، ویرایش دهم با مباحث منتخب معرفی شده است. نسخه یا جزوه مبتنی بر ویرایش نهم را بدون تطبیق، منطبق با این فهرست معرفی نکنید.
محدوده باکتری شناسی در فایل رسمی به صورت نام مبحث آمده است. برای تطبیق کتاب یا درسنامه، این گروه ها را کنترل کنید:
-
مباحث پایه: مقدمه میکروب شناسی، فلور میکروبی انسان، استریلیزاسیون و ضدعفونی، میکروسکوپی و کشت، طبقه بندی و ساختار و تکثیر باکتری، متابولیسم و ژنتیک، بیماری زایی، نقش باکتری در بیماری، تشخیص آزمایشگاهی و عوامل ضدباکتری.
-
گروه های گرم مثبت: استافیلوکوک، استرپتوکوک، انتروکوک و کوکسی های مرتبط؛ باسیلوس، لیستریا و اریزیپلوتریکس، کورینه باکتریوم و باسیل های مرتبط؛ نوکاردیا و مایکوباکتریوم.
-
گروه های گرم منفی: نایسریا، انتروباکتریاسه، ویبریو و آئروموناس، کمپیلوباکتر و هلیکوباکتر، سودوموناس، هموفیلوس، بوردتلا، فرانسیسلا و بروسلا، لژیونلا و سایر باسیل های گرم منفی مشخص شده در فایل.
-
سایر مباحث: کلستریدیوم و بی هوازی های منتخب، ترپونما و بورلیا و لپتوسپیرا، مایکوپلاسما و اوره آپلاسما، ریکتزیا و اورینتیا، ارلیشیا، آناپلاسما، کوکسیلا، کلامیدیا و کلامیدوفیلا.
فهرست بالا راهنمای پیدا کردن مباحث است. اگر عنوان ترجمه فارسی با عنوان انگلیسی جدول متفاوت بود، فهرست انگلیسی خود فایل رسمی را کنار کتاب قرار دهید؛ صرف وجود کلمه «مورای» روی جلد یک جزوه، پوشش تمام این محدوده را ثابت نمی کند.
انگل شناسی و حشره شناسی در رفرنس علوم پایه پزشکی
برای انگل شناسی، کتاب انگل شناسی پزشکی مارکل و ووگ ۲۰۲۰، ترجمه اعضای بورد انگل شناسی، سال ۱۴۰۴، انتشارات دانشگاه تهران در فایل معرفی شده است. این مشخصات از عبارت کلی «انگل شناسی پزشکی» دقیق ترند؛ نام کتاب، ترجمه و ناشر را هنگام انتخاب کنترل کنید.
در فایل مورد بررسی، عنوان مستقل دیگری برای کتاب حشره شناسی مشخص نشده است. بنابراین فهرست های قدیمی شامل چندین کتاب و فصل پراکنده را بدون تطبیق، به این بازه منتقل نکنید. اگر آموزش دانشگاه درباره بخشی از منابع توضیح تکمیلی دارد، مستند مربوط به نوبت آزمون را دریافت کنید.
منبع قارچ شناسی علوم پایه پزشکی
قارچ شناسی را باید از منبع انگل شناسی جدا کرد. در فهرست حاضر، فصل های ۵۷، ۵۹، ۶۰، ۶۲، ۶۳ و ۶۵ مورای ویرایش دهم معرفی شده اند. این فصل ها به طبقه بندی و ساختار قارچ ها، نقش آن ها در بیماری، تشخیص آزمایشگاهی و گروه های منتخب عفونت قارچی مربوط اند. از معرفی مورای برای باکتری شناسی و قارچ شناسی نتیجه نگیرید که تمام فصل های قارچ شناسی کتاب در محدوده قرار دارند.
ویروس شناسی پزشکی در رفرنس علوم پایه پزشکی
منبع معرفی شده برای ویروس شناسی، میکروب شناسی پزشکی جاوتز، ویرایش بیست و هشتم است. سال درج شده در این فهرست ۲۰۱۹ است. به جای انتخاب جدیدترین جاوتز بازار به صورت خودکار، مشخصات منبع اعلام شده را کنترل کنید.
اصول خدمات سلامت و اپيدميولوژی در رفرنس علوم پایه پزشکی

برای انتخاب گوردیس، ویرایش هفتم و فصل های منتخب را ملاک قرار دهید؛ تصویر قدیمی مقاله مبنای انتخاب ویرایش نیست.
برای اصول خدمات سلامت، کتاب اصول و کلیات خدمات سلامت، تالیف محمد خواجه دلوئی و همکاران، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سال ۱۳۹۹ معرفی شده است. این درس را با اپیدمیولوژی یکی نگیرید؛ دو ردیف منبع جدا دارند.
منبع اپیدمیولوژی، گوردیس ویرایش هفتم است. محدوده منتخب آن، فصل های ۱ تا ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۲ و ۱۴ است. عبارت «بخش های اول و دوم» را به مطالعه تمام فصل های این دو بخش تبدیل نکنید؛ فهرست شماره فصل ها تعیین کننده است.
ایمنی شناسی پزشکی در رفرنس علوم پایه پزشکی
در فهرست حاضر، ایمنی شناسی پایه ابوالعباس، ویرایش هفتم معرفی شده و فصل های ۱ تا ۹ در محدوده منتخب آمده اند. این کتاب با «ایمونولوژی سلولی و مولکولی» ابوالعباس یکی نیست؛ نام نویسنده به تنهایی برای انتخاب کافی نیست.
زبان تخصصی در رفرنس علوم پایه پزشکی
برای زبان انگلیسی، فایل رسمی چند عنوان آموزشی را معرفی کرده است: English in Medicine ویرایش سوم، Professional English in Use، Medical Terminology: An Illustrated Guide ویرایش نهم و Medicine 1 و Medicine 2. برای دو عنوانی که در جدول شماره ویرایش مشخص نشده، شماره دلخواه تعیین نکنید.
هنگام انتخاب، عنوان دقیق و نویسنده را نیز بررسی کنید؛ کتاب اصطلاحات پزشکی با کتاب آموزش زبان در موقعیت های پزشکی نقش یکسانی ندارد. از فهرست چند منبع، الزام خرید همزمان همه آن ها را نتیجه نگیرید؛ پوشش کتاب یا جزوه در دسترس را با عنوان ها و سطح منابع اعلام شده بسنجید.
معارف اسلامی در رفرنس علوم پایه پزشکی
پیشنهاد تکمیلی برای معرفی رفرنس های امتحان علوم پایه پزشکی
مطالعه کتاب های رفرنس به زمان زیادی نیاز دارد و بهتر است در طول ترم مطالعه شود. برای موفقیت در آزمون گاهی به دلیل کمبود زمان، مطالعه رفرنس به صورت کامل امکان پذیر نیست. در این شرایط، منبع مکمل را با محدوده رسمی تطبیق دهید؛ «خلاصه» بودن یا شهرت یک مجموعه، انطباق آن را با منابع این نوبت ثابت نمی کند.
پیش از خرید یا عوض کردن منبع چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- بازه اعتبار: عنوان فایل و نوبت آزمون خود را تطبیق دهید؛ فایل مربوط به سال دیگر یا آزمون دیگر را استفاده نکنید.
- هویت کتاب: نام کامل، نویسنده و ویرایش را کنترل کنید؛ کتاب پایه، کتاب جامع و خلاصه یک نویسنده را یکی ندانید.
- نوع نسخه: مشخص کنید محصول، متن کامل، ترجمه، خلاصه یا بانک سوال است. برای ترجمه چندجلدی، پوشش تمام جلدهای لازم را بررسی کنید.
- محدوده: فصل های منتخب و حذفیات را روی فهرست همان ویرایش علامت بزنید؛ شماره صفحات در ترجمه ها ممکن است متفاوت باشد.
- اطلاعات ناقص: اگر ویرایش مبنای ترجمه یا پوشش فصل ها روشن نیست، پیش از سفارش از فروشنده مشخصات شناسنامه و فهرست را بخواهید.
منابع تالیفی می توانند مکمل یادگیری باشند. برای مقایسه گزینه های عرضه شده، کتاب های آمادگی آزمون علوم پایه را با توجه به رشته، ویرایش منبع و محدوده پوشش بررسی کنید. قیمت، موجودی و عنوان مجموعه را از صفحه همان محصول بخوانید؛ این مقاله تایید یکسان بودن پوشش تمام کتاب های آن دسته نیست.
آیا جدیدترین ویرایش بازار همیشه انتخاب درست است؟
برای یادگیری دانشگاهی ممکن است ویرایش جدیدتر ارزش بررسی داشته باشد، اما برای این آزمون، ویرایش اعلام شده برای نوبت شما ملاک تطبیق است. جدیدتر بودن کتاب به تنهایی جای بررسی سرفصل ها، شماره فصل ها و حذفیات را نمی گیرد.
اگر کتاب ویرایش قبلی را داریم، حتما باید دوباره بخریم؟
بدون مقایسه دو ویرایش نمی توان حکم یکسان داد. ابتدا فهرست فصل ها و مباحث منتخب را تطبیق دهید؛ اگر بخشی اضافه، جابه جا یا بازنویسی شده، همان تفاوت را مشخص کنید. تنها پس از روشن شدن شکاف پوشش، درباره تهیه نسخه دیگر یا منبع تکمیلی تصمیم بگیرید.
آیا نام ترجمه فارسی در اطلاعیه مشخص شده است؟
برای همه کتاب ها مترجم فارسی تعیین نشده است؛ در ردیف انگل شناسی مشخصات ترجمه آمده است. بنابراین یک ترجمه را بدون تصریح سند، «ترجمه رسمی مورد تایید آزمون» معرفی نکنید. برای سایر عناوین، تطبیق با ویرایش اصلی و کامل بودن محدوده لازم اهمیت دارد.